Asperger Sendromu

0

Asperger sendromu nedir? – Asperger sendromu nasıl ortaya çıkar?

Asperger sendromu belirsiz bir durumdur, görünmeyen bir sendrom olduğu için, bu sendromlu olan kişiler, birçok kişi tarafından yanlış anlaşılmıştır. Belirsizdir, aynı zamanda tanımlanması da zordur, genellikle, ”üçlü bir eksiklik” olarak tanımlanmıştır, üçlü bir zorluklar seti;

toplumsal ilişkilerde zorluklar
iletişimde zorluklar
hayal gücünde zorlanmalar
olarak bu eksiklikler ortaya çıkmaktadır.

3-5 Yaş Arası; Bu dönemlerde Aspergerli kişilerin özellikleri, insan ilişkilerinde soğuk, konuşma biçimleri kitabi biçimde ve çok konuşma olarak gözlenebilmektedir. Bu yaş aralığında Aspergerli kişilerin 1/3’ünün konuşamayabildiği, empati eksikliği gösterebildiği gibi özel yetenekleri de ortaya çıkabilir.

Okul Yılları; Bu dönem genelde tanının konduğu dönemdir. Artık bu dönemde tanının ayırıcı özellikleri ortaya çıkmaya başlar. Sosyal ilişkilerde zayıflık, egosantrizm, rol oynamada sıkıntılar ve istememe, ilgi alanlarının obsesif düzeye gelmeye başlaması, okuma şeklinin ilgi alanına yönelik ve ezbere dayalı olması ve bu alanlarda uzmanlaşmaya başlaması, motor sakarlıklar göze çarpar hale gelmektedir.

Ergenlik; Bu döneme kadar tanılanamayan kişiler için tanının zorlaştığı bir dönemdir çünkü bu dönemde sendromun semptomları farklı psikiyatrik rahatsızlıklar ile karışabilmektedir. Bu dönemde Aspergerli bireylerin % 50 sinde hijyen problemi görülmektedir.
Bu dönemde görülen afektif bozukluklar; birçoğunda depresyon ve intihar düşüncesi ortaya çıkabilmektedir bu noktada kişiyle açık, net ve kesin konuşma etkili olabiliyor. Alkol ve madde kullanımı artışı gözlenebiliyor, “hayır” çok yaygın, cinsel kimlik problemleri ve anti- sosyal gelişim gösterebiliyorlar.

Dil- Konuşma; Aspergerli bireylerin yaşamlarında dil ve konuşmada da belirgin sorunlar çıkabiliyor. Özellikle cümlenin yada kelimenin altında yatan mecaz anlamı anlamakta, niyeti anlamakta güçlük yaşayabiliyorlar. Onun için anlatılmak istenen açık ve kesin bir dille anlatılmalı. Zaman zaman konuşmaları gecikebiliyor veya çocuk sesi/ tonuyla konuşabiliyorlar, konuşmalarında garipliklere rastlanabiliyor. Sözel olmayan iletişimlerinde ise yüz mimikleri sabit yada yüz mimiklerinden yoksun stabil bir ifade ile konuşma, stereotipik jestler kullanabiliyorlar.

Duygusal gelişimleri; Aspergerli bireyler özellikle okul yıllarından itibaren kırılgan, duygusal olarak yoğun ve yaşamın içerisinde iletişim becerilerinde sınırlılıklarından ve bunun farkında olmalarından dolayı sürekli panik ve stresli bir tablo çizmektedirler.

Güçlü Yönleri; Tüm bunların yanısıra Aspergerli kişiler Yaygın Gelişimsel Bozukluklar içinde en şanslı olan gruptur diyebiliriz. Yüksek IQ’ ya sahip olabilmeleri ( literatürde 140 IQ’ lu Asperger var), özel yetenekleri olabilmeleri ve genç görüntüleri güçlü yönleridir.

Asperger sendromu, genelde özel ilgilerin olmasını ve rutin bozulduğu zaman aşırı rahatsız olmayı kapsar.

Asperger Sendromlu tüm çocuklar aynı değildir. Her birinin kendine özgü kişiliği vardır. Tipik semptomlar kişiye özgü şekillerde tezahür eder. Sonuç olarak diğer normal çocukların tümüne birden uygulanabilecek bir eğitim yöntemi olmadığı gibi, asperger sendromlu çocukların tümü için ortak uygulanabilecek bir eğitim programı yoktur. Asperger Sendromlu çocuklar küçük değişikliklerin üstesinden gelemez, çevresel stres faktörlerine karşı aşırı duyarlıdır ve bazen ritüellerle (aynılıkta ısrar) ilgilenirler. Endişelidirler, kendilerini bekleyen şeyin ne olduğunu bilmezlerse takıntı derecesinde endişe duyarlar. Stres, aşırı yorgunluk ve duygusal yüklenmeler karşısında kolaylıkla dengelerini kaybedebilirler.

Asperger sendromu yaş ilerledikçe daha belirginleşir. Çünkü sosyal iletişimde ciddi handikaplar ortaya çıkmaktadır. Asperger Sendromlu çocuklar sosyal etkileşimin karmaşık kurallarını anlamada yeteneksizlik gösterirler. Saf görünürler. Çok fazla ben merkezcidirler. Fiziksel temastan hoşlanmayabilirler. Şakaları anlamazlar. Ses tonları doğal değildir. Bu çocuklar çevreye duyarsızdır. Sorulara her zaman uygun yanıt vermezler, uygun olmayan bakışları ve beden dilleri vardır. Hassas ve zarif değillerdir. Sosyal ipuçlarını yanlış değerlendirirler. Duruma uygun olmayan mimik ve jestlere sahiptirler. Sosyal mesafeyi değerlendiremezler.

Konuşmaları uygun ifade ve tonlamadan yoksundur, bu nedenle tekdüze, motor gibi konuşurlar. Konuşmayı başlatmada ve sürdürmede yeteneksizdirler. Konuşmaları gelişmiştir ancak iletişimleri zayıftır. Konuşma stilleri kimi zaman fazlasıyla yetişkin gibidir ve “küçük profesör” diye nitelendirilebilirler. Çevrelerindeki insanlarla empati yapamazlar. Karşılarındaki insanların duygularını, sözel olmayan iletişimi anlayamazlar. Başkalarının yalan söyleyebileceğini veya aldatılabileceklerini algılayamadıklarından kolaylıkla kullanılabilirler.

Asperger Sendromlu çocukların tuhaf ilgileri veya acayip, yoğun tutkuları (alışılmadık şeyleri saplantı halinde biriktirme gibi) vardır. Belli bir konuya abartılı ilgi duyarlar. Örneğin otomobil, uzay, ağaç çeşitleri gibi eksantrik konularda her ayrıntıyı bilirler, arabaları motor sesinden bile tanıyabilirler. İlgi alanları konusunda insafsızca konferans verme eğilimindedirler; bu konularda tekrarlayan sorular sorarlar; fikir üretmekte problemleri vardır; diğerlerinin isteklerine aldırmaksızın kendi eğilimlerini takip ederler ve bazen de kendi kısıtlı ilgi alanları dışında kalan herhangi bir şeyi öğrenmeyi reddedebilirler.

Asperger Sendromlu çocuklarda büyük ve küçük kas becerilerinde yetersizlikler bulunabilmektedir. Kaskatı ve beceriksizce yürüyebilirler. Bisiklet sürmek gibi koordinasyon gerektiren becerilerde zorluk çekerler. Motor yetenek gerektiren oyunlarda başarısızdırlar. Küçük kas becerilerinde yetersizlikler de varsa kalem tutmada problemler ve yazı yazma hızının düşük olması ve çizim yeteneklerinin etkilenmesi görülebilmektedir.

Asperger Sendomlu çocuklar genellikle ortalama ile ortalama üstü zekaya sahiptir (özellikle sözel açıdan) ama yüksek düzeyde düşünme ve anlama yeteneğinden yoksundurlar. Düz ve yalın olma eğilimindedirler. Hayalleri somuttur, soyutlamaları ise zayıftır. Titiz, kılı kırk yaran konuşma stilleri ve etkileyici kelime hazineleri hakkında konuştukları şeyi anladıkları gibi yanlış bir izlenim verir. Oysa ki gerçekte onlar sadece okuduklarını veya duyduklarını papağan gibi tekrar etmektedirler. Okuduğunu anlatabilme ve ifade edebilme becerilerinde yetersizlikler bulunabilmektedir. Sözel iletişim becerilerini işlevsel bir biçimde kullanamazlar. Asperger Sendromlu çocuk çoğunlukla mükemmel bir hafızaya sahiptir, fakat bu mekaniktir. Bir video gibi kurulma sırasına göre çalışır. Problem çözme yetenekleri zayıftır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.