Vajinal tamponlar, tıpkı
hijyenik pedler gibi menstrüasyon sırasında vajinal yoldan
vücut dışına atılan kanı emmek amacıyla kullanılan
ürünlerdir. Pedlerden farklı olarak kanın vajina dışına
atılmadan önce emilmesini sağlayarak ped kullanımı ile
görülen ve kadının sosyal hayatını zorlaştıran faktörleri
ortadan kaldırırlar.
Vajinal tamponlar yumuşak pamuk liflerinin silindirik bir
şekil alacak şekilde preslenmesi şeklinde üretilirler.
Silindirik şekil sayesinde tampon vajina içerisine rahatça
yerleştirilebilir.
Tampon adet kanı vücut dışına ulaşma şansı bulamadan direkt
olarak vajina içinde emilmesini sağlar. Vajinal tamponlar
değişik boy ve emme kapasitelerine sahiptirler. Adet
kanamanızın şeklini ve miktarını bilmeniz uygun tamponu
seçmenizi kolaylaştırır.
Hijyenik pedlerden farklı olarak vajinal tamponlar çok
önemli bir riski de beraberinde getirirler: Toksik şok
sendromu. Yaşamı tehdit edebilen bu komplikasyon neyse ki
çok nadir görülür ve basit önlemler ile önüne geçilebilir.
Bu önlemlerden en önemlisi tamponu 4-8 saatten daha fazla
vajinada tutmamaktır. İdeal olan hijyenik ped yerine tampon
tercih etmemek, çok gerekli olmadıkça kullanmamak ve
kullanıldığında en fazla 6 saat vajinada tutmaktır.
Vajinal tamponlar sadece adet kanaması sırasında
kullanılırlar. Vajinal akıntılar için günlük pet yerine
tampon kullanmak son derece riskli bir davranış olacaktır.
Uygun tamponu seçmek
Piyasada satılan hemen hemen her markanın değişik boy ve
emme kapasitesine sahip türleri vardır. Kendinize uygun
tamponu seçerken temel prensip kanama miktarınıza göre
gerekli olan en düşük emme kapasitesine sahip tamponu
bulmaktır. Kanamanın miktarı günden güne farklılık
göstereceğinden adet kanamanızın değişik günleri için farklı
kapasitede tamponlar kullanabilirsiniz.
Uygun kapasitedeki tamponu seçmek deneyim ile elde edilir.
Bununla birlikte eğer tamponu 4 saatten önce değiştirmeniz
gerekiyorsa daha yüksek kapasiteli, 8 saat sonunda hala
dolmamışsa daha düşük kapasiteli bir tampon seçmelisiniz.
Tampon nasıl yerleştirilir?
İlk kez tampon kullanacaksanız sinirle ve gergin olmanız
normaldir. Bu durum kaslarınızın fazla kasılmasına neden
olacağından yerleştirmeyi güçleştirebilir.Daha önceden
tampon kullanan arkadaşlarınıza nasıl kullanıldığını
sorabilir ve onlardan bu konuda yardım alabilirsiniz.
Piyasada satılan pek çok ürünün içinde kullanma ve
yerleştirme talimatları resimli olarak yer almaktadır. Bu
talimatları dikkatlice okuyun ve anlamaya çalışın.
Bazı ürünlerin içine yerleştirmeyi kolaylaştırıcı bir
uygulama tüpü vardır. Bazılarında ise bu tüp bulunmaz. Her
iki durumda da yerleştirme şekli aynı prensiplere dayanır.
Tamponu yerleştirmeden önce ellerinizi mutlaka sabunlu suyla
iyice yıkayın ve güzelce kurulayın
Tamponu yerleştirirken ayakta durabilir yada
oturabilirsiniz. Pozisyonunuzun rahat olması önemlidir. Bazı
kadınlar tuvalet kenarında bir ayakları klozetin
üzerindeyken tamponu daha rahat yerleştirirler. Kendinizi en
rahat hissettiğiniz pozisyonu bulmaya çalışın. Tamponu yazı
yazmak için kullandığınız elinizi kullanarak yerleştirin,
solak iseniz sağ elinizi kullanarak yerleştirmeye
çalışmayın.
Aplikatörü başparmak ve orta parmağınızla alt ucuna yakın
bir yerden tutun.
Diğer elinizle vajinal açıklığının iki yanındaki labiaları
birbirinden ayırarak vajina girişinin görünür hale gelmesini
sağlayın. Aplikatörün ucunu vajina girişine yerleştirin.
Vajina arkaya ve hafif yukarıya doğru uzanır. Bu nedenle
tamponu bu aks doğrultusunda yumuşak hareketlerle itin.. Bu
sırada aplikatörü sağa sola döndürerek ittirmeye çalışmayın.
Aplikatörün tüpü tamamen vajina içine girinceye ve
aplikatörü tutan iki parmağınız vücudunuza değinceye kadar
ittirmeye devam edin.
Daha sonra orta parmağınızı kullanarak tamponun ipinin
olduğu pistonu ya da tüpü itin. Bu hareket tamponun
aplikatör içinden çıkarak vajinaya yerleşmesini
sağlayacaktır. Parmağınızı tüpün içinden çekin bu sayede
çıkarma ipleri serbest hale gelir.
Aplikatörü yavaşça dışarı çekin.
Tamponu doğru şekilde yerleştirdiğiniz taktirde vajinada
herhangi bir rahatsızlık duymamanız ve tamponu
hissedememeniz gerekir. Eğer rahatsızlık varsa bu durumda
büyük olasılıkla tamponu yeterince derine yerleştiremediniz
demektir. Rahatsızlığın en önemli nedeni tamponun vajina
girişindeki dokuyu içeri doğru çekmesidir. Bu durumda
tamponu çıkartın ve yeni bir tampon yerleştirin. Aynı
tamponu çıkartıp yeniden yerleştirmeye çalışmayın.
Tamponun çıkartılması
Tamponun dolduğunu ve kanın vajina dışına kaçtığını
hissettiğinizde ya da, 6 saat dolduysa veya tampon
kullanmanızı gerekli kılan durum ortadan kalktıysa ipinden
tutarak yavaşça dışarıya doğru çekin ve vajinadan çıkarın.
Bu sırada çok sert hareket etmemeye dikkat edin.
TAMPON KULLANIMI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Tampon kendiliğinden düşer mi?
Hayır. Doğru şekilde yerleştirildiğinde vajina kasları
tamponu yerinde tutar. Bu nedenle aktif spor yaparken dahi
tampon düşmez.
Tampon kullanırken enfeksiyonlar açından yüksek risk
altında olur muyum?
Hem evet hem hayır. Kurallara uygun kullanıldığında tampon
enfeksiyon riskini fazla arttırmaz. Öte yandan toksik şok
sendromu adı verilen tablo tampon kullanımı ile ilgilidir.
Tampon varken tuvalete gidebilir miyim?
Evet. Kadın genital bölgesinde vücut dışına açılan 3 farklı
açıklık vardır. İdrarın yapıldığı ürethra, vajina ve anüs.
Bunlar birbirilerinden bağımsızdır ve bu nedenle vajinada
bulunan tampon tuvalete gitmenize engel değildir. Tuvalete
gittikten sonra tamponu çıkarmanız y da değiştirmeniz
gerekmez. Sadece ıslanmaması için idrar yaparken tamponun
ipini elinizle kenara alabilirsiniz.
Tampon kullanırken yüzebilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon kullanırken spor yapabilir miyim?
Evet. Tampon kullanırken bale, ağırlık kaldırma, atletizm
gibi her türlü sporu yapabilirsiniz.
Tampon kullanırken duş/banyo yapabilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon içime kaçabilir ve kaybolabilir mi?
Hayır. Bu olanaksızdır. Sadece tamponun ipi vajinaya
kaçabilir. Bu durumda panik olmayın, gevşeyin ve iki
parmağınızı yavaşça vajinaya sokarak ipi bulmaya çalışın.
Eğer beceremezseniz sakın zorlamayın. Hemen doktorunuzu
arayın
Tampon alerjiye neden olabilir mi?
Evet. Çok nadiren tampon içinde bulunan pamuk alerjik
reaksiyona neden olabilir. Bu durumda tampon
kullanmamalısınız. Piyasada satılan parfümlü tamponların
alerjiye neden olma olasılığı daha yüksektir. Bu tür
ürünleri tercih etmeyin.
Tampon adet kanaması sırasında ortaya çıkan kokuyu
azaltabilir mi?
Evet. Adet kanı hava ile temas ettiğinde özel bir koku
ortaya çıkar. Tampon kanı içeride, havayla temas etmesine
izin vermeden emdiği için bu kokuyu da doğal olarak
engeller.
Tampon varken pet de kullanmalı mıyım?
Hayır. Kullandığınız tampon 4-8 saat süreyle adet kanamanızı
emme kapasitesine sahip olmalıdır. Eğer bu süre içinde adet
kanı tampona rağmen dışarıya geliyorsa ya tamponu doğru
yerleştirmemişsinizdir ya da uygun emme kapasitesine sahip
bir tampon seçmemişsinizdir. En yüksek kapasiteli tamponu
kullanmanıza rağmen kan hala daha dışarıya geliyor ise adet
kanamanız normalden fazla olabilir ve bu durumda
jinekologunuzla görüşmelisiniz.
Uyurken tampon kullanabilir miyim?
Evet ama bu uygun bir davranış değildir. Gerekli olmadıkça
tampon kullanılmamalıdır. Özellikle 8 saatten fazla uyuma
söz konusu ise tampon mutlaka çıkartılmalıdır.
Aynı anda birden fazla tampon kullanılabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken tehlikeli bir
davranıştır.
Tampon varken cinsel ilişkide bulunulabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken tehlikeli bir
davranıştır.
Tampon cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korur mu?
Kesinlikle HAYIR. Bunun tek etkili yolu prezervatif
kullanmaktır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Tampon kullanımı ile TSS arasındaki sebep-sonuç ilişkisi tam
anlamı ile bilinmese de bu sendromun tampon kullanıcılarında
daha fazla görüldüğü bilinen bir gerçektir. Tampon
kullanırken dikkat edilecek birkaç basit kural riski
azaltır.
Adet kanamanız için yeterli olacak en küçük tamponu kullanın
Tampon üretici firmasının önerilerine harfiyen uyun
Tamponu yerleştirmeden önce ve yerleştirdikten sonra
ellerinizi sabun ile iyice yıkayın
Üretici firmanın önerileri doğrultusunda tamponu sık sık
değiştirin.
Aynı tamponu 4-8 saatten daha uzun bir süre tutmayın
Asla aynı anda birden fazla tampon kullanmayın
Gece yatarken tampon yerine pet kullanın
Adet dönemi dışında akıntı nedeni ile asla tampon
kullanmayın
Sadece pamuk içeren tamponlar kullanın.
|
