UYUZ

 

Hastalık belirtileri
En önemli belirtilerden biri kaşıntıdır. Kaşıntı, bütün vücutta oluşabilir ve özellikle sıcak ya da gece olduğunda daha büyük bir rahatsızlık verir.Kaşıntı giderek artar. Deride kabarcıklar ve küçük şişkinlikler oluşabilir, örneğin parmak arasında, kaba etlerde, bileklerde ve ayaklarda. Böceğin deride açtğı kanallar bazen kırmızı çizgiler şeklinde görülebilir. Sadece küçük çocukların baş derilerinde belirtiler ortaya çıkabilir.

Hastalık nasıl bulaşır?
Uyuz böceği veya yumurtaları deride olduğu sürece, uyuz hastası bunu bulaştırabilir.Yirmi dört saatlik etkili bir tedaviden sonra uyuz artık bulaşıcı olmaktan çıkar.Uyuz hastasıyla uzun süreli ve düzenli fiziki temas sonucu uyuz hastalığı bulaşabilir. Sözgelimi vücut bakımı, cinsel ilişki veya ortak kullanılan yatak, elbise, kostüm (rol esnasında giyilen elbiseler) ve oyuncak hayvanlar gibi.Hastalığın ilk defa bulaştığı kişide, belirtilerin ortaya çıkması iki ilâ altı hafta sürer. Bir sonraki enfeksiyonda birkaç gün içinde kaşıntı başlar.

Kimler uyuza yakalanabilir?
Herkes uyuza yakalanabilir. Bu hastalığa karşı bağışıklık olmaz. Onun için kişi birden fazla kez uyuza yakalanabilir.Kimler için ekstra riziko vardır?Yolculuk yapıp temiz olmayan yatakta yatanlar ekstra olarak uyuza yakalanma rizikosu taşır. Bunun dışında değişik kişilerle cinsel ilişkiye girenler, (sağlık) kuruluşlarının sakinleri ve çalışanları, yersiz-yurtsuzlar ile evsizlerin uyuza yakalanma ihtimali de daha yüksektir.

Uyuza karşı alınacak önlemler
Uyuza karşı aşı olmadığı gibi, bu hastalığı önlemek için herhangi bir ilaç da bulunmamaktadır.
Uyuz hastalığına karşı aşağıdaki tedbirleri alabilirsiniz:
• Başkalarının yıkanmamış elbise ve yatak takımlarını kullanmayın. Kostümlerin ve oyuncak hayvanların temiz olmasına dikkat edin;
• Yolculukta gerekiyorsa yatak takımlarınızı birlikte götürün.

Tedavi Şikayetlerinizin olması halinde ev doktoruna başvurun. Ev doktoru bazen cilt doktoruna (dermatologa) havale eder.Hastanın uzun süreli ve yoğun olarak kontağının olduğu ev bireylerini ve diğerlerini haberdar edin. Çünkü onlara da bulaşma rizikosu vardır. Kendilerinin aynı anda tedavi edilmeleri gerekiyor, hatta şikâyetleri olmasa da. Kimlerin aynı anda tedavi edilmesi gerektiğini öğrenmek için GGD’yle kontak kurabilirsiniz.Uyuz hastalığı, ilaçlarla (uyuz böceğini öldüren krem veya merhemle) iyi bir şekilde tedavi edilebilir. Hamile kadınlara ve küçük çocuklara kendilerine uygun gelen bir ilaç verilir. İlaçla birlikte verilen kullanım kılavuzunu dikkatle okuyup bunları izleyin. Kendisine uyuz bulaşmış birinin bütün ev sakinlerinin aynı anda tedavi olmaları önemlidir.Tedavi, birkaç değişik önlemden oluşuyor:
• Tırnaklarınızı kısa tutun;
• Kremi ya da merhemi kullanma kılavuzundaki gibi temiz ve kuru cilde sürün. Sıcak bir duş veya banyodan sonra, kremi kullanmak için bir saat kadar bekleyip vücudun soğumasını bekleyin. Sıcak bir deri bu merhemi fazlasıyla içine çekeceği için zararlı olur. Kullanma kılavuzunda belirtilenleri yerine getirirseniz, tehlike bulunmuyor;
• Ellerinizi yıkadıktan sonra, tuvalete gittikten sonra veya enkontinanstan (idrar ve aptesti tutamama) dolayı temizlendikten sonra, ellerinize ve kaba etlere ek krem sürün;
• Kremin türüne göre, bunun sekiz veya on iki saat içinde deriye işlemesi gerekiyor. Talimatları izleyin. İşleme süresi boyunca yıkanmayın. İşleme süresi bittikten sonra, iyi bir şekilde yıkanmalı ve temiz elbiselerinizi giymelisiniz;
• Tedaviden 72 saat önce veya tedavi boyunca kullanılan giysiler, çarşaflar, yastık kılıfları, nevresimler/yorganlar ve oyuncak hayvanların temizlenmesi gerekiyor. Bunları en az 60 derecede yıkamalısınız;
• Zor yıkanılan materyalleri (yorgan ve bazı oyuncak hayvanlar gibi), dışarıya bırakmalısınız ya da bir torbaya koyup kapattıktan sonra 72 saat boyunca oda ısısında muhafaza etmelisiniz.Tedavi başladıktan yirmi dört saat sonra hasta artık bulaşıcı değildir. Tedaviden sonra kaşıntı uzun bir zaman sürebilir. Kaşımadan dolayı deride tahriş ve iltihaplanma olabilir. Tedaviden sonra doktorun cildi kontrol etmesi gerekli değildir.
 

Kaynak: www.ggd-nijmegen.nl