Orşit bir ya da iki testisin
(yumurtalık) iltihabıdır. Genellikle kabakulak, verem veya
sifilis enfeksiyonlaından sonra görülür.
Belirtileri Testislerin daha çok viral daha
az da bakteriyel enfeksiyonudur. Mikroorganizmalar
testislere kan yoluyla ulaşır.
Testislerin biri ya da her ikisi büyük ve ağrılıdır.Skrotumda
ağırlık hissi, ağrı ve şişmeyle karakterize bir durumdur.
Skrotum adı verilen testisleri kaplayan kese şiş ve kırmızı
görünümlü olabilir. Testislerden sperm taşıyan kordonlarda
şiş ve hassas olabilirler. Hastanın genellikle ateşi
yüksektir. Kabakulağa bağlı enfeksiyonlarda şikayetler
kabakulak belirtilerinden 3-4 gün sonra görülürler. Bazen
hastalanan testisin boyutu küçülür ve öyle kalır.
Kabakulak orşitinde
testislerdeki ağrı ve şişlik parotit başlangıcından 4-6 gün
sonra başlar,vakaların %70’i tek taraflıdır. Klinik tablo
bazen sadece ağrı ve şişlikle sınırlı iken bazı vakalarda da
ateş bulantı, kusma tabloya eşlik edebilir. Hafif vakalar
bir ağır vakalar 3-4 haftada iyileşir.
Bakteriyel orşitte başlıca bulgular ateş, bulantı, kusma
testislerde ağrı ve şişliktir. Ağrı genellikle inguinal
bölgeye yayılır, fizik muayenede akut hidrosel, skrotum
ağrılı ödemli ve üzeri eritemlidir.
Nedenleri Çeşitli infeksiyöz etkenler, bu
arada frengi, belsoğukluğu ve verem orşite neden
olabilirler. Özellikle 15-25 yaş arası genç erkeklerde
görülen kabakulak infeksıyonları önlem alınmadığı takdirde
testislere yayılır ve orşite neden olabilir.
Teşhis
Doktor skrotumdaki şişliği dikkatle inceleyecektir, çünkü
orşitin semptomları, epididimit ve testisleri etkileyen
başka şartlarda ortaya çıkan belirtilenle karıştırabilir.
Doktor idrar testi ve başka testler de yaparak orşite bağlı
olabilecek diğer enfeksiyonları araştırır.
Orşit testislerin birine veya her ikisine zarar vererek
kısırlığa ve organların küçülmesine neden olabilir.
Tedavi Eğer ilk 36 saat içinde
kalçadan kabakulak serumu yapılacak olursa mikrobun
testislere yayılması önlenebilir. Ayrıca bu gibi şahıslara
hastalığın başlangıcından itibaren antibiyotik verilerek
orşitin önlenmesine çalışılmalıdır.
Tedavi için ağrıyı azaltan ilaçlar, bazen kortizon ve
antibiyotikler önerilir.Ancak kabakulak gibi viral
(virüslerin neden olduğu) enfeksiyonlarla birlikte olduğu
zaman, istirahat etmek ve ağrı kesici ilaçlar almak gibi
geleneksel yollar izlenir.