reklamlar
Rahim İçi Yapışıklık Nedir?
Rahim boşluğunun bir bölümünde veya tamamında meydana gelen
ve bu boşluğun kapanması, tıkanması ile sonuçlanan
yapışıklıklardır.
Niye Oluşur?
Hasara uğramış rahim duvarlarının iz bırakarak iyileşmesi
sonucu oluşur. Sebep genellikle kürtajdır. ( Yapışıklıklar
çoğu kez gebeliği takiben plasental doku kalıntıları için
yapılan kürtaj sonrası meydana gelmektedir). Ayrıca doğum,
sezaryan, myom çıkarımı, düşük, rahim içi kanamalar veya
tüberküloz enfeksiyonuna bağlı olarak da oluşabilir. Bazen
menapoz sonrası dönemdeki kadınlarda kendiliğinden de
gelişebilir.
Ne Gibi Sonuçlar Doğurur?
Rahim içi yapışıklıklar adet görememe ya da adet kanamasının
miktarında azalma gibi adet düzensizlikleri, tekrarlayan
gebelik kayıpları, plesantal yerleşim bozuklukları ve son
olarak infertilite (kısırlık) gibi durumlara neden olur.
Bazı kadınlarda ise herhangi bir bulgu vermeyebilir.
Hasta doktora sıklıkla adet görememe ve gebe kalamama
şikayetleri ile başvurur ama çoğu zaman adet kanamasının
miktarında bir azalma tek bulgudur. Adet kanamasının miktarı
ile yapışıklığın şiddeti arasında direkt bir ilişki yoktur.
Rahim içi yapışıklık giderilirse %50 oranında gebelik ve %75
oranında adet bozukluklukları da giderilir.
Yapışıklık ilerleyicidir ve erken girişim gerektirir.
İlerlemenin sebebi yapışılıkların rahim kas aktivitesini
sınırlaması ve bu etki ile rahime östrojen ( kadınlık
hormonu) yayılımını azatlması ve atrofiye (gerileme) neden
olmasıdır.
Rahim İçi Yapışıklık - İnfertilite (Kısırlık) İlişkisi
Rahim içindeki yapışıklıklar döllenmiş yumurtanın rahme
tutunmasını engelleyerek veya düşüklere neden olarak normal
gebeliği önleyebilir. Gebelik oluşumunda spermlerin tüplere
ulaşması için rahim içi boşluğunun, tüplerin açık olması
gerekir; döllenmeden sonra oluşan embriyonun rahim içi
bölgesinde kendine hazırlanan 'yuva'ya yerleşebilmesi
gerekir. Eğer bu yuva sağlıklı olmazsa embriyo ya yerleşemez
ya da kısa sürede abortus (düşük) ile kaybedilir.
Yapışıklığa neden olan hasar, rahmin en iç tabakasının (endometriyum)
bazı tabakalarının ortadan kalkmasına sebep olmasının
yanısıra rahimin kas tabakası (myometriyum)nın zedelenmesi
ile problemin daha da büyümesine yol açmaktadır. Hasara
uğrayan yüzeye direkt olarak aynı şekildeki bir diğer
duvarın teması skar (iz) dokusu oluşumuna neden olmaktadır.
Bu doku zamanla değişerek kalın bir tabaka halini alır.
Rahim İçi Yapışıklıklarda Hasta Neden Adet Göremez?
Rahim içi yapışıklıklarda adet görememe sık rastlanan bir
durumdur. Oluşan yapışıklıklar çeşitli sinirsel kökenli
refleks mekanizmalarıyla rahimi hormonal uyarılara yanıtsız
bırakır ve rahim damarlarında tıkanmalara yol açar, bu olay
rahim kas tabakasının kan akımını azaltıp tekrarlayan
düşüklere, anne karnında bebek ölümlerine ve gelişme
geriliklerine yol açabilir. Küretaj vb. rahim hasarını
takiben oluşan adet görememe durumu rahim içi yapışıklık
düşündürmelidir. Bu hastalarda; ilaveten adet günlerinde
kasık ve bel ağrılarıda görülebilir.
Rahim İçi Yapışıklık - Tüberküloz İlişkisi
Pelvik (kalça ile ilgili) tüberküloz rahim içi
yapışıklığa yol açabilir ve bu durum hiç adet görememe
olarak karşımıza çıkar. Bu hastalarda problem tüplerinin
dönüşü olmayacak şekilde zarar görmesidir ve infertilitenin
yanısıra hastanın yardımcı üreme yöntemlerinden yararlanma
şansını da azaltır. Ülkemizde sık rastlanan bir durumdur. Bu
hastalarda yaklaşım; histereskopik olarak yapışıklıkların
giderilmesi ve uygun olgularda hiç beklenmeden yardımcı
üreme yöntemi planlanmasıdır.
Tanısı Nasıl Konur?
Histerosalfingografi (rahim içinin ve tüplerin görüntülenme
yöntemi = rahim filmi) rahim içi yapışıklıkların tanısında
en sık kullanılan ve en doğru görüntüleme yöntemidir.
Yapışıklıklar rahim içi boşluğunda tek veya birden fazla
dolma defektlerine neden olur.
Rahim İçi Yapışıklığın Derecesi
Tedaviden önce yapışıklığın şiddetinin belirlenmesi
önemlidir. Şiddetine göre rahim içi yapışıklıklar şu şekilde
sınıflandırılabilir:
1- Şiddetli: Rahim içi boşluğunun 3/4ünden daha fazlasında
yapışıklık vardır. Tüp ağızları ve rahim içi boşluğunun üst
kısmı tamamen tıkalıdır.
2- Orta : 1/4-4/4 oranında rahim içi boşluğu etkilenmiştir.
Rahim içi boşluğunun üst bölümü ve tüp ağızları kısmen
tıkalıdır.
3- Minimal: Rahim içi boşluğunun 1/4ünden daha azı
etkilenmiştir. Tüp ağızları ve rahim içi boşluğunun üst
bölümü açıktır veya minimal etkilenmiştir.
Hasta değerlendirilirken bu sınıflamaya ilaveten adet görme
durumu ve yapışıklık yoğunluğu da göz önünde tutulmalıdır.
Tedavi
Histeroskopi; rahim içi yapışıklıkların tanısında ideal,
güvenli ve az tramvatik bir metod olmasının yanı sıra
tedavisinde de kesin metodtur. Histereskopi; normal muayene
pozisyonunda histereskop denilen ve rahime rahim ağzından
geçirilerek ulaştırılan ince bir teleskop kullanılarak rahim
içi boşluğun görüntülenmesini ve çeşitli girişimlerin
yapılmasını sağlayan endoskopik yöntemdir.
Tedavide izlenecek yol ; cerrahi (histereskop ile
yapışıklıkların giderilmesi) ile normal rahim içi anatomisi
sağlandıktan sonra RİA (rahim içi araç) ve östrojen
tedavisiyle hasar görmüş rahim alanının yeniden
oluşturulması, yeni yapışıklık oluşumunun önlenmesi ve
sonrasında hastanın takip edilmesi şeklindedir. Bazı
hastalar ise müdahaleye gerek duyulmaksızın yalnızca takip
edilir.
Cerrahi girişimin özellikle tekrarlayan gebelik kayıpları ve
infertil olgularda yapılması gerekir. Orta ve ileri
derecelerdeki yapışıklıklarda ve tüp ağızlarının tıkandığı
durumlarda kesinlikle uygulanmalıdır. Genital tüberkülozlu
hastalarda rahim içi boşluk bozulduğu zaman yardımcı üreme
yöntemlerinin uygulanmasından önce cerrahi girişim mutlaka
yapılmalıdır.
Cerrahi girişim şöyle uygulanır : çeşitli sıvılar verilerek
rahim içi boşluğu genişletilir, makas ile herbir yapışıklık
merkezinden ayrılır. yapışıklıkların giderilmesine en alt
kenardan başlanmalıdır ve rahim içi yapı normale gelinceye
kadar devam edilmelidir.
Cerrahi tedaviyi takiben rahim içi boşluğuna RİA
yerleştirilerek 2 ay süreyle çıkarılmaması önerilir, burada
amaç iyileşmenin başlangıç safhasında yüzeyleri birbirinden
ayrı tutarak tekrar yapışmasını önlemektir. (RİA
yerleştirilirse tekrar yapışıklık oluşma riski %10 iken
yerleştirilmezse %50nin üzerindedir)
Yine 2 ay süreyle hasta östrojen kullanmalıdır. Bunun amacı
rahmi uyarıp yara oluşmuş yüzeylerin yenilenmesini
sağlamaktır.
Kaynak: www.gata.edu.tr
reklamlar
