Kadın yaşamının üçte biri
menopozda geçiyor Bu süre kadının sıkıntılarla uğraştığı,
cinselliğin bittiği sorunlu bir süreç mi? Yoksa her şey
değişebilir mi?
Menopoz ve Cinsellik konusunda Manisa Celal Bayar
Üniversitesi Kadın ve Doğum uzmanı Doçent Doktor Selman
Laçin şunları söyledi.
Son yıllarda özellikle gelişmiş ülkelerde menopoz sonrası
kadın sayısının artışı kadınların yüksek yaşam kalitesi
beklentisinin artmasına yol açmıştır. Günümüzde kadınlar
yaşamlarının en az üçte birini menopozal dönemde geçirmekte,
menopozal kadın oranı toplamı nüfusun beşte birine
ulaşmaktadır.
Günümüzde cinsellik biyoloji, psikolojik, duygusal ve sosyal
İyilik hali olarak genel sağlıkla birlikte
değerlendirilmelidir. Menopoz dönemi yaşayan kadınlarda
cinselliği etkileyen fiziksel ve anatomik değişikliklerle
birlikte psikolojik bir adaptasyon süresi de içerir.
Bunlar partnerin genel fizik ve cinsel sağlığı, psikolojik
durum, sosyokültürel durum ve genel sağlık problemleri ve
bunların tedavileridir. Kadınların cinsel fonksiyonlarındaki
değişiklik yaşlanmaya mı menopoza mı bağlı olduğunun ayırt
edilmesi gerekir.
Pek çok toplumda kadınların yaşla birlikte cinselliğinin
belirgin olarak azaldığına dair inanışların aksine,
çalışmalar kadın ve erkeklerin ileri yaşta dahi cinsel
olarak aktif olduğunu ortaya koymuştur.
Menopozda sadece östrojen azalması yaşanmaz. Yaşlanma
ovenyan ve adrenal androjen üretimindede azalmaya yol açar.
Bu azalma libido azalması şeklinde görülür.
Günümüzde bunu krem ve jel şeklinde kullanılan ve sorunu
gideren tedavi yöntemleri mevucuttur.
Anatomik olarak vaginal doku işlerliğini yitirerek
kayganlığını kaybeder kuruluk, esneklik azalması, ilişki
sırasında acı ve yanma hissi verir. Cinsel cevap döngüsünde
heyecan fazına ulaşma gecikir, orgazm kapasitesi azalır.
Östrejen azlığı ürogenital organlarda işlev bozukluğu,
duygudurum bozukluğu ve isteksizliğe yol açar.
Androjen Eksikliğinde Neler Olur?
Testesteron kadın cinselliğinde önemli bîr rol oynar. Cinsel
aktiviteye başlama isteği, cinsel uyarana cevap vermede
etkilidir. Libido üzerinde direkt etkili iken, duygudurum,
enerji ve iyilik hali üzerinde birinci derecede etkilidir.
Testesteronun direkt etkisi vaginal kan akımı ve ıslaklık
için de gereklidir. Testesteron eksikliğinde kadınlar libido
azlığından, açıklanmayan yorgunluktan, motivasyon
eksikliğinden, kişisel iyilik halinin azalmasından şikâyet
ederler ve azalmış biyoaktif testesteron seviyelerine
karşılık yeterli östrejene sahiptirler. Bir çok çalışmada
sadece testesteron verilmesi ile şikâyetlerde azalma
görülmüştür. Testesteron eksikliği HRT (Hormon Replasman
Tedavisi) alan hastalarda ve cerrahi menopoza girmiş olan
kişilerde beklenen daha sıktır.
Menopoz döneminde kadınların bilinen sıkıntıların yanı sıra
cinsel kaynaklı sıkıntılarını da büyük bir açıklıkla hekimle
paylaşmalı daha güzel ve kaliteli bir yaşam için elbirliği
yapmalıdır.
Kaynak: Cumhuriyet Bilim Dergisi, Mayıs 2004
|
