
reklamlar
Kızamık, yüzyıllardan beri en
sık rastlanılan çocukluk çağı döküntülü hastalığıdır. Sağlık
koşulları iyi olan toplumlarda kızamığın neden olduğu kötü
sonuçlar ve buna bağlı ölüm oranı azalmış durumdadır. Son
yıllarda, kızamık aşısının yaygın olarak uygulanabildiği
toplumlarda hastalık sıklığı da çok azalmıştır.
Bulaşma yolları

Kızamıklı hastalar mikrobu burun mukozasında taşırlar.
Kızamık ilk belirtinin görülmesinden sonra 7 gün süre ile
bulaşıcıdır. Mikrop dış ortamda uzun süre yaşamadığından
kızamıklı hasta ile temas eden kişilerin hastalığı üçüncü
bir kişiye bulaştırması çok nadirdir. Kızamık çocukluk çağı
hastalığıdır. Anneden plasenta yoluyla geçen antikorlar
nedeniyle yeni doğmuş bebeklerde ilk 3-4 ay içinde son
derece enderdir. Eğer anne hiç kızamık geçirmemişse kızamık
yenidoğan bebekte de görülebilir. Hastalık daha fazla kışın
ve ilkbahar aylarında görülür. Aşının yaygın olarak
uygulanmadığı toplumlarda kızamık 2-3 yıl aralarla salgın
yapar.
Hastalığın belirtileri
Kızamığın kuluçka dönemi 10-12 gündür, bunu izleyerek 4 gün
kadar süren belirti dönemi başlar.
Bu döneme özgü bulgular ateş, göz iltihabı, öksürük ve
lekelerdir. Ateş döküntüden 3-4 gün öncesinden itibaren
vardır. Döküntüden sonraki 2-5. günlerde hızla düşer. Burun
akıntısı, göz kapaklarında su toplaması ve iltihap görülür.
Fotofobi (ışıktan korkma) vardır. Kuru ve inatçı öksürük,
solunum yolları iltihabının belirtisidir. Hastalık için özel
olan ve yanakların iç kısmında görülen beyazımsı lekeler
döküntüden iki gün önce belirir ve kızamık için spesifiktir.
Bu lekeler, etrafı pembe-kırmızı bir çizgi ile çevrili,
yaklaşık 1 mm çapında mavimtrak-beyaz noktalardır.
Başlangıçta yanak içi mukozasında belirirler ve hızla
yayılırlar. Birinci günün sonunda bütün ağız mukozası ve
yanak içi beyaz nokta şeklindeki bu lekelerle dolabilir.
Döküntüler ortaya çıkınca bu yaralar azalmaya başlar ve
döküntünün 3.gününde tamamen kaybolur.
Döküntü dönemi : Kızamıkta döküntü ciltte ufak kabartılar
şeklindedir. Döküntü saç çizgisinden, alından ve enseden
başlar; yüze, boyuna, üst bölümlere ve gövdeye yayılır. Yüz
ve boyundakiler birleşmeye eğilim gösterirler. Bu nedenle
deri ödemlidir (su toplamıştır), yüz şiş bir görünüm alır.
Avuç içi ve ayak tabanında da döküntü görülebilir. 3.günden
itibaren döküntüler esmerimsi leke bırakarak ve deride un
sürülmüşcesine bir pullanma yaparak solarlar.
Hastalığın neden olduğu kötü sonuçlar
Kızamığın neden olduğu kötü sonuçlar mikrobun yarattığı
iltihabi durumun yayılmasıyla oluşur. Süt çocuklarında orta
kulak iltihabı kızamık hastalığının sık rastlanılan
sonucudur. Orta kulaktan irinli akıntı gelmesi ve ateşin
düşmemesi karakteristiktir. Süt çocuklarında bronşiyolit
veya zatürre, özellikle zayıf ve bakımsız çocuklarda sık
rastlanılan durumlardır. Pnömoni (zatürre), gelişmekte olan
ülkelerde kızamık hastalığının ölüme yol açan en önemli ve
tehlikeli sonucudur.
Koruyucu önlemler
Kızamıkla temas eden bir çocuk temastan sonra 1-2 gün içinde
kızamık aşısı yapılarak kızamıktan korunabilir. En etkili
koruyucu önlem aşı ile aktif bağışıklama yapılarak sağlanır.
Her sağlıklı çocuğa kızamık aşısı uygulanmalıdır. Aşı
uygulama yaşı ülkelere göre değişir. Kızamığın yaygın olarak
görüldüğü toplumlarda aşının 9. ayda, kızamık aşısının
yaygın uygulanması sonucu kızamık vakalarının çok azalmış ve
ileri yaşlara kaymış olduğu toplumlarda ise 15 ayda veya
daha geç yapılması önerilmektedir.
reklamlar