
reklamlar
Bir kilo sorunuyla mücadele
eden herkes, hemen zayıflamayı arzular. Aslında, piyasa her
yıl en yeni çabuk zayıflama planlarıyla dolup taşmaktadır.
Şunu akıldan çıkarmayın: iddiaların çoğu çok abartılıdır.
Şunu da dikkate alın: haftada 1 kilodan fazla bir hızla kilo
kaybetmenizi sağlayan herhangi bir şey, sağlığınız için
tehlikeli olabilir.
İyi haberler de var: gerçekten sağlıklı kilo kaybını
öğrenmek için karmaşık formülleri ya da bilimsel teorileri
hatmetmeniz gerekmez. Temel bilgi basittir: fazla yağ
stoklarınız, tükettiğinizden daha fazla enerji (kaloriler)
harcayarak kullanılabilir.
Günlük Kalori Açığı
Şimdi biraz daha ayrıntılı ele alalım, ilk adım, fiziksel ve
zihinsel görevlerini yerine getirmek için vücudunuzun
ihtiyaç duyduğundan daha az yemek üzere, gıda tüketiminizi
azaltmaktır. Günlük kalori harcamanız ile günlük kalori
alımınız arasındaki farka günlük kalori açığı denir.
Günlük kalori harcamanız, ağırlığınızın 5 ile çarpılmasıyla
yaklaşık olarak hesaplanabilir. Bu hesaplama, genç ya da
erkekseniz harcamanızı düşük tahmin edebilir yaşlı ya da
kadınsanız yüksek tahmin edebilir. Bir diyetin içerdiği
kalori gıda tablolarından tahmin edilebilir, ama porsiyon
miktarlarını ve büyüklüklerini dikkatle ölçmeniz gerekir.
Hem içerilen kalori miktarını hem de harcanmasını tahmin
etmede önemli hatalar yapmak mümkündür. Bir diyet uzmanı
böyle bir hesaplamaya yardımcı olabilir.
İkinci adım, vücudunuzun günlük kalori açığını kapatma
biçimiyle ilgilidir, ideal olarak, kilo kaybetmek için,
vücudunuz fazla kalori sağlamak üzere yalnızca vücut
yağlarını kullanacaktır. Ancak vücut proteini de kullanılır
(açık büyükse ve diyetin protein içeriği azsa ve biyolojik
kalitesi düşükse daha fazla kullanılır). Vücut proteininin
bu kaybı, kilo kaybı oranını arttırır, çünkü 1 gram vücut
proteini ile, 1 gram vücut yağının sekizde biri ilâ onda
biri yaklaşık olarak aynı oranda kalori içerir. Kilo Verme
Hızı
Oldukça fazla kiloluysanız ve daha az yemeye dayanan bir
zayıflama programına başladıysanız, ilk ya da ikinci haftada
hızla kilo verdiğinizi farkedeceksiniz. Bu ilk kilo kaybı
size planınız konusunda güven verir. Ama, böyle bir kaybın
yalnızca yağ kaybıyla sınırlı olmadığını akılda tutun. Kilo
kaybınız kısmen bir sıvı kaybına ve kaslarınız ve
karaciğerinizdeki glikojen stoklarının tükenmesine bağlı
olabilir. Bu nedenle, bu ilk birk ç günde kaybedebileceğiniz
1 ilâ 2,5 kilo kendinizi iyi hissetmenizi sağlayabilir, ama
sürekli kilo kaybı (yağ kaybı) daha yavaş bir süreçtir.
Bir günde yarım kilo yağ kaybı, hemen hemen olanaksız bir
hedef olan 3500 kalori açığını gerektirir oysa birçok hızlı
zayıflama programı bunun olanaklı olduğunu ileri
sürmektedir. Daha makul bir hedef, günde 500 ilâ 1000
kalorilik bir açık planlamaktır. Böyle bir sınırlama,
genellikle haftada yarım ya da bir kilo kadar vücut yağı
kaybına yol açar.
Daha küçük kalori açığının (500 kalori) avantajı, zayıflama
sürecinde vücudunuzun protein dokularının kaybedilmemesi
konusunda verdiği güvencedir. Daha büyük kalori açığının
(1000 kalori) avantajı, daha hızlı zayıflamadır. Ayrıca gıda
miktarlarını ölçmedeki küçük hataların, diyet çabalarınızın
sonuçlarını etkilemesi daha küçük bir olasılıktır.
Şunu unutmayın; haftada 1 kilodan fazla zayıflama vaadeden
herhangi bir program, fazla kilo kaybının yalnızca vücut
yağı değil su, protein ve glikojen biçiminde olması
açısından sağlıksızdır.
Uzun dönemde haftalık yaklaşık kilo kaybınızı, günlük kalori
açığınızı 0,002 ile çarparak hesaplayabilirsiniz. Örneğin,
günde enerjiye 2000 kalori harcıyorsanız ve 1500 kalori
değerinde enerji alıyorsanız, açığınız günde 500 kaloridir.
Beşyüz kalori 0,002 ile çarpıldığında, haftada tahmini yarım
kilo kaybı sonucunu verir.
Başarısızlıklar
Kalori ve karbonhidrat açısından zengin, tek bir büyük pasta
karşısında kendinizi tutamazsanız, esas olarak glikojen
stoklarındaki artış nedeniyle, ertesi gün 1 ya da 1,5 kilo
aldığınızı görebilirsiniz. Bu, tek bir yemeğin ya da
tatlının bir haftalık diyeti boşa çıkardığını görüp hayal
kırıklığına uğramanıza neden olabilir. Ama öyle değildir.
Hemen diyet programınıza dönerseniz, kilo artışının tamamı
değilse bile büyük kısmı ertesi gün ya da iki gün sonra yok
olacaktır. Zayıflama, pastadaki kalori miktarı kadar
programın gerisinde kalacaktır, ama genellikle önceki
diyetin yalnızca bir ya da iki gününün boşa gitmesine neden
olur.
Diyet sürecinin yarısı aldığınız kaloriyi azaltmaktır,
ikinci yarısı ise harcadığınız kalori miktarını artırmaktır.
reklamlar