
reklamlar
Kalsiyum bir çok kişinin
bildiği gibi . kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve
sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini
azaltmada yardımcı olur. Bu temel mineral aynı zamanda. kan
basıncı, kan pıhtılaşması, kas büyümesi, sinir geçirme,
kanser önleme, enerji üretme, yağ parçalamaya yardımcı olur
ve erken kalp hastalıkları riskini azaltığına inanılır.
Kalsiyum magnezyumla birlikte birbirini tamamlayarak
mükemmel çalışır. Örneğin kalsiyum kasları kasarken/gererken
magnezyum gevşetir.
Hamilelikte Kalsiyum
Anne adaylarının en önemli endişelerinden biri hamilelik
döneminde vücutlarının kalsiyum rezervlerinin bebeğin
gelişiminde oynadığı rol nedeniyle, bedenlerinde kalsiyum
eksikliğine bağlı ortaya çıkabilecek veya gelecekte
karşılaşabilecekleri sorunlardır. Bu konuda anne adayları
hekimler tarafından aydınlatılmalı ve beslenmede mutlaka
kalsiyum açısından zengin yiyeceklerin alınmasına dikkat
edilmelidir.
Kalsiyum nedir?
Hemen herkesin bildiği gibi kalsiyum kemiklerin ana
yapısında bulunan ve onların güçlü kalmasını sağlayan bir
mineraldir. Ancak bu önemli ve vücudunuzun hergün gereksinim
duyduğu mineralin görevleri bunlarla sınırlı değildir.
Kalbinizin düzenli atması, kan pıhtılaşma sisteminizin
düzenli işlemesi, sinirlerinizin sağlıklı çalışması ve
kaslarınızın düzgün fonskiyon görmesi de kalsiyumun
yardımıyla olur. Kalsiyum organizmanızın düzgün çalışmasında
kilit rol oynar. Vücuttaki kalsiyumun %99'u kemiklerde ve
dişlerde bulunur. Geriye kalan %1 ise kanda ve yumuşak
dokulardadır. Bu %1 oranındaki kalsiyum çok az bir miktar
gibi görünse de son derece büyük bir hayati öneme sahiptir.
Yukarıda söz ettiğimiz etkiler işte dolaşımda bulunan bu çok
az miktardaki kalsiyum yardımıyla olur.
Kanda bulunan bu %1 oranındaki kalsiyum iki kaynaktan elde
edilebilir:
Yiyeceklerle alınan kalsiyum ve kemiklerden gelen
kalsiyum:
Buradan kolaylıkla anlaşılabileceği gibi kandaki kalsiyum
miktarı azaldığında kemiklerdeki kalsiyum dolaşıma geçerek
hayati fonksiyonların devamını sağlar. Dolayısıyla
besinlerden yeterli kalsiyum alınmadığında, kemiklerdeki
kalsiyum azalacaktır. Bu da uzun vadede kemiklerde zayıflama
ve güçsüzlüğe yol açacaktır. Kalsiyum-dolaşım-kemikler
arasındaki ilişki incelendiğinde iki ana sonuç ortaya çıkar:
Kemikleri koruyan kalsiyum, besinler ile alınan kalsiyumdur.
Kemikleriniz yapısal fonksiyonlarının yanı sıra vücudunuzun
acil kalsiyum gereksinimi için depo görevi görür
Kemikler statik ve ölü dokular değildir. Bu görevleri yerine
getirebilmek için sürekli yapım ve yıkım halinde olan
dinamik ve canlı dokulardır. Eğer besinler yolu ile yeterli
kalsiyum alınmazsa kemiklerde yıkım olayı hızlanır ve vücut
gereksinimi olan kalsiyumu kemiklerden sağlar. Eğer bir süre
sonra yapım hızı kalsiyum eksikliği nedeni ile yıkım hızının
gerisinde kalırsa kemikler zayıflar ve kırılgan hale gelir.
Bu durum "osteoporoz" olarak adlandırılır. Dramatize etmek
gerekirse bu gibi durumlarda çok sert el sıkışmak bile
kırıklara neden olabilir.
Hamilelikte kalsiyum ihtiyacı neden artar?
Kişinin kalsiyum ihtiyacı daha doğmadan önce başlar. Anne
karnında gelişmekte olan bebeğin de güçlü kemiklerinin ve
dişlerinin olması için kalsiyuma gereksinimi vardır. Ayrıca
sağlıklı sinir sitemi, kalp ve kas yapıları için de kalsiyum
önemlidir. Tıpkı anne için olduğu gibi, gelişimini hızla
devam ettiren bebeğin kalp atım ritminin normal ve kan
pıhtılaşma sisteminin düzgün şekilde gelişmesi için yeterli
kalsiyum alması şarttır. Araştırmalar gebelik sırasında
saatte 13 miligram ya da başka bir deyişle günde 250-300
miligram kalsiyumun plasentadan geçerek bebeğe ulaştığını
göstermektedir. Buna göre doğduğu zaman bebeğin vücudunda
yaklaşık 25.000 miligram kalsiyum bulunacaktır. Bebeğin
vücudunda bulunan bu kalsiyumun tek kaynağı annedir. Eğer
hamilelik sırasında yeterli miktarda alınmazsa bebeğin
gelişimi sırasında gereksinim duyduğu bu büyük oranda
kalsiyum annenin vücudundan ve kemiklerinden sağlanır. Bu
durum daha sonraki dönemlerde anne sağlığını olumsuz yönde
etkileyebilir.
Günlük ne kadar kalsiyuma ihtiyaç vardır?
Kadın ya da erkek, hamile ya da değil, tüm insanların günde
1.000 miligram kalsiyum almaları gereklidir. 50 yaşın
üsütündekilerde bu miktar 1.200 miligramdır. Hamile
kadınlarda ise günlük gereksinim normalden 500-1000 miligram
daha fazladır. Buna göre hamile bir kadın günde 1.500-2.000
miligram kalsiyum almalıdır.
Yeterli kalsiyum nasıl alınabilir?
Vücudun tek kalsiyum kaynağı besinlerdir. Yapılan
araştırmalar kalsiyum düzeylerinin toplumların beslenme
alışkanlıkları ile yakından ilgili olduğunu gösteriyor.
Özellikle gelişmiş toplumlarda kalsiyum eksikliği önemli bir
sorun olarak karşımıza çıkıyor. Sanılanın aksine kalsiyum
sadece sütte bulunmuyor. Pek çok sebze de önemli oranda
kalsiyum içeriyor. Biz bu açıdan özellikle Amerikalılara
göre oldukça şanslıyız. Yoğurt başta olmak üzere peynir ve
benzeri süt ürünleri soframızda her zaman yer bulmakta.
Ancak tüm dünyada yaşanan globalleşme bizim beslenme
tarzımızı da yavaş yavaş değiştirmektedir. Eğer günde 2-3
bardak süt içilmiyorsa yeterli miktarda kalsiyum
alınmadığından söz edilebilir.
Toplum olarak beslenme alışkanlıklarımızda süt ürünlerine
fazlasıyla yer veriyor olmamız hamilelik sırasında kalsiyum
alımına dikkat etmememiz anlamına gelmez. Hatta doktorun
verdiği vitamin haplarından alıyor olunması da anne adayını
bu sorumuluktan kurtarmaz. Çünkü bu haplar yaklaşık 300-400
miligram kalsiyum içerir. Hamileyken günlük gereksinimin
1.500-2.000 miligram olması gerektiği unutulmamalıdır. O
halde geriye kalan ihtiyacı karşılamak için 2 yol vardır: ya
kalsiyum hapları alınması ya da beslenmeye dikkat edilmesi.
Sıkça tüketilen bazı besin maddelerinin kalsiyum
içerikleri:
Besin Miktar Kalsiyum (mg)*
Yoğurt (yağsız) 1 kap 450
Yoğurt (az yağlı) 1 kap 415
Süt (kaymaksız) 1 bardak 300
Sardalya (kılçıklı) 1 porsiyon 325
Somon balığı 1 porsiyon 205
ªalgam 100 gram 190
Beyaz peynir 1 kibrit kutusu 75
Kuşkonmaz 100 gram 25
Kayısı 100 gram 14
Muz 100 gram 6
Kurufasulye 100 gram 17
Brokoli 100 gram 48
Brüksel lahanası 100 gram 42
Ispanak 100 gram 99
* Yaklaşık değerlerdir.
Görüldüğü gibi kalsiyum açısından en zengin besin maddesi
yoğurttur. Bu nedenle hamilelik boyunca günde 2-3 porisyon
yoğurt yenmesi yararlıdır.
Bununla beraber kılçığı ile beraber yenilebilen balıklar da
kalsiyum açısından zengindir.
Hamilelikte kalsiyum alımının başka yararları da vardır:
Kuzey Karolina Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmada
hamileliklerinde yeteri kadar kalsiyum almayan kadınların
kanlarında bebeğe zararlı olabilecek bazı maddelerin
yükseldiği saptanmıştır. Bunlardan en önemlisi kurşundur.
Araştırmada kan kalsiyum düzeyi düşük olan kadınlarda kurşun
seviyelerinin yükseldiği gözlenmiştir. Bu durum özellikle
hamileliğin ikinci yarsında daha belirgin olmaktadır.
Vücuttaki kurşunun %95'i kemiklerde bulunmaktadır ve kanda
yükselmesi kemik erimesinin bir belirtisi olabilir. Kurşun
düzeyleri yükseldiğinde kalp, dolaşım ve sinir sisteminde
sorunlar yaşanabilmektedir. Bir başka araştırmada ise
yeterli kalsiyum alımının gebelikte görülen preeklempsi
(gebeliğe bağlı yüksek tansiyon) riskini azalttığı
saptanmıştır. Bazı uzmanlar ise özellikle hamileliğin son
dönemlerinde kalsiyum alımının doğum sancılarının daha az
hissedilmesini sağladığını ileri sürmektedirler. Ayrıca
kanda kalsiyum düşüklüğü doğum sonrası kanama riskinde
artışa neden olabileceğinden önemlidir.
Sonuç olarak, gebelik boyunca hem anne hem de bebek sağlığı
için kalsiyum hayati önem taşıyan bir mineraldir. Anne
adayı, mutlaka uzman hekim denetiminde günlük kalsiyum
gereksinimini karşılayacak bir beslenme düzeni
uygulamalıdır.
reklamlar