İdrar kaçırma her yaş
grubundaki kadınlarda farklı nedenlere bağlı olarak
gelişiyor. Fiziksel ve psikolojik olarak birçok etkisi olan
idrar kaçırma sorununun çözümü aslında zor değil.
Normal günlük işler sırasında, ani ve istemsiz olarak
idrarın idrar yolundan dışarı çıkışı "idrar kaçırma" olarak
tanımlanıyor. Bu durum pek çok kadında utanç ve sıkıntı
yaratıyor. Bazı kadınlarda günlük yaşamı sınırlandıracak
kadar şiddetli olarak da kendini gösteriyor. Profesyonel,
sosyal ve kişisel aktiviteleri etkileyebilen bu problemden
kurtulup eskisi gibi özgür yaşama dönmek için ve hayat
kalitesini artırabilmek için farklı çözüm olasılıkları var.
Acıbadem Hastanesi Kadıköy Kadın Hastalıkları ve Doğum
bölümü bünyesinde idrar kaçırma sorununa dikkat çekmek ve
çağdaş tedavileri organize bir şekilde sunmak için "Ürojinekoloji
Kliniği" kuruldu. Acıbadem Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Bölüm Sorumlusu Doç. Dr. Tolga Ergin hekime
başvurulması gereken belirtiler konusunda şunları söylüyor:
"Güldüğünüzde, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda, yürürken
veya egzersiz yaparken, ağır bir eşya kaldırırken, oturur ya
da yatar durumdan ayağa kalktığınızda idrar kaçırıyorsanız
ve bu durumdan kurtulmak için gün boyunca sık sık tuvalete
gitmek zorunda kalıyorsanız uzmana başvurmalısınız. İdrar
yapma hissi geldiğinde tuvalete yetişemiyorsanız ve
tuvalette hiçbir zaman idrarınızı tamamen boşaltamadığınız
hissine kapılıyorsanız da uzman görüşü almanız faydalı
olacaktır. Böylece eğer varsa idrar kaçırmanızın nedeni ve
tipi saptanarak en iyi tedaviye giden yolda ilk adımı atmış
olursunuz. Doktorunuz ile , idrar kaçırma konusu açıkça
konuşmanız, tedavi seçeneklerini öğrenmenizi ve bir zamanlar
yaşadığınız tam ve aktif yaşam tarzını yeniden kazanmanızı
sağlayabilir."
İdrar Kaçırma Tipleri
İdrar kaçırmanın sebebine bakıldığında dört tip idrar
kaçırmanın mevcut olduğu görülüyor.
Stres İdrar Kaçırma
Kadınlardaki idrar kaçırmanın en sık görülen nedeni. Ani
hareketlerle örneğin gülerken, öksürürken, hapşırırken
,yürürken, egzersiz yaparken vb. istemsiz idrar kaçırma
görülüyor. Doç. Dr. Ergin; iki temel nedeni olduğunu
belirterek şöyle devam ediyor: "Birincisi ve en sık olanı
pelvik taban kaslarının zayıflığıdır. Pelvik taban kasları
alt idrar yolu organlarını destekler. Güçlü bir pelvik taban
üretrayı idrar yapma zamanı gelinceye kadar kapalı tutar.
Pelvik taban zafiyeti olduğunda karın iç basıncını artıracak
durumlar ( egzersiz, öksürme vb.) üretranın açılmasına ve
idrar kaçırmasına neden olur. Çok sayıda müdahaleli doğum,
iri bebek doğurma, obezite, ailesel yatkınlık ve menopoz
risk faktörleri olarak sayılabilir. Bir diğer nedeni mesane
boşalmasını kontrol eden kasların yetersizliğidir. Bu kaslar
mesane dolarken üretrayı kapalı tutar, idrar zamanı gelince
gevşeyerek idrar yapmaya izin verir. Sfinkter denen bu
kasların yetmezliği varlığında kaslar görevlerini
yapamadıkları için çeşitli hareketler sırasında (öksürme,
egzersiz vb.) idrar kaçırılır."
Urge İdrar Kaçırma
Güçlü bir tuvalete gitme ihtiyacı hissedildiği anda tuvalete
yetişemeden idrar kaçırma olayına bu tipte rastlanıyor.
Stres idrar kaçırmadan farklı olarak pelvik tabandaki
zayıflıktan değil, mesane kaslarının aşırı aktif olmasından
kaynaklanıyor.
Miks İdrar Kaçırma
Stres idrar kaçırma ve urge idrar kaçırmanın bir arada
olduğu durumlarda miks idrar kaçırmadan söz ediliyor.
Taşma İdrar Kaçırma
Mesanede kapasitenin üzerinde idrar depolandığında idrar
yapma zorunluluğu hissetmeden küçük miktarda idrar kaçırma
görülüyor. Kişi hiçbir zaman mesanesini tamamen
boşaltamadığı hissine kapılıyor. Diyabet, pelvik yaralanma,
geniş pelvik cerrahi, omurilik yaralanmaları ,
multipleskleroz gibi durumlarda kas tonusunun kaybolması
sonucu oluşuyor.
Tanı ve muayene
İdrar kaçırma şikayeti ile bir hekime veya bu konu ile
ilgili bir uzmana başvurulduğunda tıbbi öykü ve idrar ile
ilgili şikayetler tartışıldıktan sonra ayrıntılı pelvik
muayene yapılarak başta idrar tahlili olmak üzere şikayetin
ve muayenenin özelliklerine göre bazı testler yapılıyor.
Gerekli hallerde ürodinamik testler de istenebiliyor. Doç.
Dr. Ergin tanıyla ilgili şunları söylüyor: " Tanı koyma
aşamasında günümüzde modern ürojinekoloji ünitelerinde
bulunan ve normal muayene sırasında uygulanabilecek ve
hastayı rahatsız etmeyecek çok kolay, basit ve etkili tanı
cihazları kullanılmaktadır. İdrar kaçırma tanısı konulmadan
önce idrar yolları enfeksiyonunun bulunup bulunmadığı, idrar
yollarını etkileyebilecek bir ilaç (tansiyon ilaçları vb.)
kullanılıp kullanılmadığı ve bazı beslenme özellikleri
(kahve, kola içecekler vb.) kesinlikle araştırılmalıdır."
İdrar kaçırmanın tedavisi nasıl olmaktadır?
Herkeste ve her tip idrar kaçırmada her tedavi yaklaşımı
etkili olmayabiliyor. Bu açıdan en doğru tedavinin idrar
kaçırma tipine göre belirlenmesi gerekiyor. Doç. Dr. Ergin
tedavi yöntemleri konusunda şunları söylüyor:
Davranış / Kas tedavisi:
Kegel egzersizleri denilen pelvik taban kaslarını
güçlendirmeye yönelik egzersizler ile tedavi yoluna
gidiliyor. Bu tedavi ile idrar torbası ve işeme ile ilgili
kasların kontrol altına alınması sağlanarak pelvik taban
kasları güçlendiriliyor. Bu egzersizlere ek olarak bir
günlük (idrar günlüğü) oluşturularak bir program
çerçevesinde mesane eğitimi sağlanmaya çalışılıyor.
İlaç Tedavisi:
Bazı idrar kaçırma tipleri ilaçlar ya da hormonlar ile
tedavi ediliyor. Özellikle urge idrar kaçırma tipinde ilaç
tedavisi kullanılıyor. Ancak stres idrar kaçırma ilaç
tedavisine yanıt vermiyor.
Cerrahi Tedavi:
Diğer tedavi yaklaşımları başarısız olduğunda idrar
kaçırmanın altında yatan nedenin giderilmesi için cerrahi
müdahale yapılıyor. Çok sayıda cerrahi girişim seçeneği var
ve her biri idrar kaçırmanın tipine ya da nedenine göre
hekim tarafından öneriliyor. Doç. Dr. Ergin ameliyatlarla
ilgili şunları söylüyor: "Günümüzde lokal anestezi altında
dahi uygulanabilen çok basit, daha az invazif (daha az kesi
ile yapılan) çok kısa sürede uygulanabilen, oldukça etkili,
taburcu olma ve iyileşme dönemi çok daha kısa yeni metotlar
geliştirilmiştir."
Kaynak: Acıbadem hastanesi
|
