|
|
|
|
KADINLARDA BEL VE KASIK AĞRILARI |
|
|
Kasık ve bel ağrısı kadınların
doktora başvurmalarına neden olan en önemli yakınmalardan
biridir. Kasık ağrıları bazen kadınların günlük
yaşantılarını etkileyecek ve hatta işine gidemeyecek kadar
ağır olabilir. Cinsel yaşantısınıda etkileyebilen bu durum,
zamanla psikolojik problemlerede neden olabilir. Kasık ve
bel ağrısı üreme organlarından kaynaklandığı gibi, idrar
yolları, sindirim veya iskelet sisteminden de
kaynaklanabilir. Ağrının başlama şekli, niteliği, şiddeti,
yeri ve yayılması önemlidir. Ani başlayan ağrılar ile uzun
süredir devam eden ağrıların nedenleri birbirinden
farklıdır.
Ani Başlayan Ağrı Nedenleri
Üreme Organlarının İltihabi Hastalıkları: Pelvik
enflamatuvar hastalık olarak adlandırılan bu durumda,
çoğunlukla üreme organları vajen içinde kolonize olan
mikroorganizmalar tarafından enfekte olur. Enfeksiyon
yukarıya doğru yayılarak rahim ağzı, rahim, üreme kanalları,
yumurtalıklar ve karın içindeki diğer organlara yayılabilir.
Ağrı ile birlikte ateş, üşüme ve titreme gibi sistemik
bulgularda olabilir. Üreme organları üzerinde kalıcı bir
hasar olmaması için erken teşhis ve uygun antibiyotik
tedavisi ile büyük başarı ile tedavi edilebilen bir
durumdur.
Yumurtalık Kistleri:Basit folikül kistleri ve çikolata kisti
(emdometrioz kisti) olabileceği gibi, kanser başlangıcı veya
kötü huylu bir yumurtalık kisti olabilir. Yumurtalık
kistleri çoğunlukla çevre organlarına bası yaparak veya
nadiren yumurtalığın kendi etrafında kıvrılıp torsiyone olup
kangren olması ile ağrıya neden olurlar. Basit yumurtalık
kistleri klinik takip ve ilaç tedavisi ile çoğunlukla tedavi
edilebilirler. Nadiren cerrahi müdahale gerekir. Diğer tip
kistlerde çoğunlukla cerrahi müdahale ve akabinde ilaç
tedavisi kaçınılmazdır.
Dış Gebelik:Gebeliğin anne rahimi dışında oluştuğu duruma
denir. dış gebelik çoğunlukla kanallara, nadiren rahim ağzı
veya karın içine yerleşir. Büyüyen gebelik kesesi bulunduğu
organın sınırlarını zorlar ve ağrıya neden olur. Dahada
ilerleyen gebelik bulunduğu organın yırtılmasına ve karın
içine kanama yapan acil bir tabloya neden olur.
Apendisit:Apendisitin iltihaplanması acil müdahale
gerektiren bir durumdur. Çoğunlukla karın ağrısı yapan diğer
durumlarla karışabilir. Apendisitin erken teşhis edilmedi ve
alınması hayat kurtarıcı olabilir.
Sindirim Sistemi İltihabı:Enterit olarak bilinen ve karın,
kasık ağrısı ve çoğunlukla ishal ile birlikte seyreden
klinik bir tablodur. Hastanın kaybettiği sıvı ve vitaminler
yerine konmalı ve gerektiğinde uygun antibiyotik ile
tedavisi mümkün olan bir durumdur.
İdrar Yolları Enfeksiyonu veya Taşları: İdrarda yanma, sık
idrara çıkma, bel ve kasık ağrısı, ateş, üşüme ve titreme
ile birlikte seyreden bir durumdur. Bol sıvı alımı ve etkin
antibiyotik ile tedavi edilebilir. idrar yollarındaki
taşların bazen ultrason ile kırılması ve bazende cerrahi
müdahale ile alınması gerekebilir.
Cinsel ilişki sırasında ağrı
duyulması organik veya psikolojik nedenli olabilir. Organik
nedenler arasında endometriozis (karın içerisine kanamalara
neden olan bir hastalık), vajendeki yaralar ve çok sayıda
doğuma bağlı üreme organlarının bağlarındaki yırtılmalardır.
Psikolojik nedenli ağrılar belli bir yerleşim göstermeyen
künt ağrılardır. Hastaya detaylı bir inceleme yapıldıktan
sonra hiçbir organik neden bulunamazsa ağrının psikolojik
olabileceği düşünülür. Ayrıca rahim içi araç'da (spiral)
zaman zaman hareket ederek ağrıya neden olabilir. Bu ağrı
kramp şeklinde, veya batıcı niteliktedir. Kronik ağrılar
genelde altı aydan uzun sürer ve ağrı kesicilere cevap
vermez. Kronik ağrılar üreme organlarının hastalıkları,
mide, barsak hastalıkları ve psikolojik nedenlerle
oluşabilir.
Ağrıya Neden Olan Kadın Hastalıkları
Enfeksiyonlar:Tüberküloz dışındaki enfeksiyonlar akut ağrı
nedenidir. Devam eden ağrılar karın içinde enfeksiyonlara
bağlı oluşmuş yapışıklıklardan kaynaklanır. Klamydia ve
üreoplazma türü mikroorganizmaların enfeksiyonu sadece ağrı
nedeni olmakdan öte üreme organlarında neden oldukları
kalıcı hasarlar nedeni ile üreme sağlığı üzerindede olumsuz
etkilere neden olur
Yapışıklıklar:Organların hareketini kısıtlayan kalın ve sert
yapışıklıklar ağrıya neden olur. Bu yapışıklıklar genital
enfeksiyonlardan kaynaklanacağı gibi, endometrioz sonucuda
ortaya çıkabilir. ilaç tedavisinin kalıcı etki gösteremediği
bu durumda cerrahi müdahale ile yapışıklıkların giderilmesi
gerekebilir
Endometriosis:Rahim dokusunun rahim dışında bulunmasıdır.
Her adetle beraber bu dokular karın içine kanamalara yol
açar. Karın zarının etkilenmesi ve oluşan yapışıklıklar adet
ağrısı şeklinde ağrıya neden olur. Günümüzde tanısal amaçlı
laparoskopi ile ağrı yakınması olan hastaların %20-40'ında
endometriozis saptanmıştır. Endometrioz lezyonları rahim
bağları üzerinde olabileceği gibi yumurtalıklar üzerindede
bulunabilir. Rahim bağları üzerindeki lezyonlar adetlerde
şiddetli ağrılara neden olabilir. Yumurtalıklar üzerindeki
odaklar ise her adet ile yumurtalık içine kanayarak çikolata
kisti olarak bilinen kistleri oluştururlar. Bu kistler büyük
boyutlara vardıklarında şiddetli ağrılara neden olabilir.
Karın zarları üzerinde yer alan endometrioz odakları ise
yapışıklıklara neden olarak üreme organlarının hareketini
kısıtlarlar ve ağrılara neden olurlar. Endometriozun kesin
tanı ve tedavisi laparoskopik (kansız, bıçaksız tanı ve
ameliyat yöntemi) olarak konur. Laparoskopik olarak yapılan
cerrahi girişimlerle yapışıklıklar açılır, yumurtalıktaki
kistler alınır ve aktif odaklar koter ve lazer yardımı ile
ortadan kaldırılabilir.
Rahimin pozisyon bozuklukları:Kadınların %20 sinde rahim
ters dönüktür. Rahim ileri derecede dönük olduğunda kan
akımı bozulur ve ağrıya yol açar. Endometriozis veya diğer
nedenler ile meydana gelen yapışıklıklar ve tümörler rahimde
pozisyon değişikliklerine ve ağrıya neden olur. ilaç
tedavisi ile üstesinden gelinemeyen durumlarda rahim
pozisyonunu düzeltmek için cerrahi girişimler gerekebilir.
Zor doğumlar:
Uzamış ve zor doğumlarda rahim bağlarında yırtıklar oluşur,
bu yırtıklar tam iyileşmediğinden ileride ağrıya neden olur.
Tedavi
Ağrı tedavisi nedene yöneliktir. Ultrason ve laparoskopi ile
ağrının nedeni teşhis edilmeye çalışılır. Laparoskopi ile
karın içerisindeki yapışıklıklar giderilebilir,
endometriosis tedavi edilir. Ayrıca laparoskopi ile
günümüzde rahme gelen sinirler kesilerek hastanın ağrı
şikayeti etkin olarak ortadan kaldırılabilir. Nedeni
saptanamayan ağrılarda ağrı kesicilere başvurulabilir.
Hastalara psikolojik destek de faydalı olur.
|