HEPATİT A NEDİR ?
Hepatit A son derece bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Halk
arasında sarılık adıyla bilinir. Hepatit A karaciğeri tutar
ve hastalığa neden olur. Hepatit A virüsünün vücuda
girdikten sonraki 2-6 hafta kuluçka süresidir.
Her yıl dünyada 1.4 milyon kişi Hepatit A hastalığına
yakalanmaktadır. Hepatit A tifo’dan 10 ile 100 kat,
kolera’dan 1000 kat daha sık görülmektedir. Zaman zaman
salgınlara yol açarak çok sayıda insanı etkilemektedir.
HEPATİT A NASIL BULAŞIR ?
Hepatit A virüsü oral-fekal yolla, kişiler arası temasla,
virüs bulaşmış su veya bu suda yıkanmış yiyeceklerle
bulaşır. Çiğ veya az pişmiş yiyeceklerden de bulaşır.
(örn./ salata, soyulmamış meyve, deniz mahsulleri gibi)
HEPATİT A BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hepatit A hastalığına yakalanan kişilerde aşağıdaki
belirtiler görülür.
Grip benzeri belirtiler (ateş, titreme, bazen diyare,
halsizlik gibi)
İştahsızlık
Bulantı
Sarılık (gözlerin ve derinin sararması)
İdrarın renginin koyulaşması (demli çay rengi)
Dışkı renginin açılması
Karın ağrısı
Yorgunluk
Bu belirtilerin hepsi aynı anda olabileceği gibi hiçbiri de
görülmeden sessiz olarak hastalık ortaya çıkabilir. Hastanın
yaşı arttıkça hastalık daha ağır seyreder. Küçük çocuklarda
hiçbir belirti görülmeyebilir. Hepatit A genellikle 3-6
hafta sürer, ancak bazı olgularda altı aya kadar devam eden
uzun süreli ya da kötüleşerek tekrarlayan semptomlar
olabilir.Hastalık süresince çok uzun süre yatakta kalınması
ve buna bağlı olarak işgücü kaybında artış söz konusudur.
Tam düzelme 6 ay kadar sürebilir. Çok nadir olarak %0.1-6.9
‘unda Fulminant hepatit (Çok ağır bir karaciğer
hastalığıdır) gelişebilir.
HEPATİT A 'DAN NASIL KORUNULUR ?
Temizliğinden emin olunmayan musluk suyunu içmeyin ve bu
sudan oluşan buzu kullanmayın. Aynı tehlike bu su ile diş
fırçalarken de söz konusu olabilir.
Soyulmamış meyvelerin, salataların, haşlanmamış sebzelerin
yıkanmadan yenmemesi ve çiğ deniz mahsullerinden (istiridye,
midye vs.) sakınılması gerekir. Sokaklarda temizlik
kurallarına dikkat edilmeden hazırlanmış yiyecek ve
içeceklerin yenilmemesi gerekir. Tüm bu önlemlere rağmen
Hepatit A riski altında olabilirsiniz. Hepatit A ‘dan
korunmanın en güvenli yolu aşılanmaktır.
KİMLER AŞILANMALIDIR ?
Çocuk yuvaları, kreşler ve okullarda bulunan çocuklar ve
buralarda görevli personel.
Yüksek endemik yerlere seyahat edenler.
Sağlık çalışanları, laboratuar personeli.
Askeri personel.
Hapishanede bulunanlar ve görevliler.
Yakınları Hepatit A hastalığı geçirenler.
Aşçılar ve gıda sektöründe çalışanlar.
HEPATİT A AŞISI NEDİR ?
Hepatit A hastalığından korunmak için aşılanmak en etkili ve
güvenilir yoldur. Hepatit A aşısı kimyasal yöntemlerle
etkisiz hale getirilmiş virüsten yapılmıştır Hepatit A aşısı
Hepatit A virüsü parçacıklarından oluşmuştur ve kendisi
hastalığa yol açmaz güvenilirdir. Aşı yapıldıktan 15 gün
sonra etkili olur.
Aşılanmadan önce hastalığın geçirilip geçirilmediğini
anlamak için kan testi yapılması uygundur.
HEPATİT A AŞISI NASIL UYGULANIR ?
Hepatit A aşısı iki doz halinde yapılır; 15 yaşına kadar 0
ve 6. Aylarda, 15 yaşından büyüklerde 0-6 veya 12. ayda
yapılır.
Dr. J. Erten & Hem. Y. Tüfekçioğlu
|
