GEBELİKTE EL VE AYAKTA ŞİŞME

 

Gebelerde ödem, sık rastlanılan bir durumdur. Gebeliğin normal sürecinde görülebildiği gibi bazen anormal durumlara da işaret edebilir. Büyüyen rahmin bacaklardan dönen kan üzerine bası yapması sonucunda gebeliğin özellikle son dönemlerinde görülen ödemler genelde ciddi bir sorun oluşturmaz. Doktorunuz takipleri sırasında ödemi de takip edecek ve normal olup olmadığını değerlendirecektir. Özellikle gebeliğin son dönemlerinde belirginleşen ödemleri azaltmak için uzun süreli hareketsiz bir şekilde ayakta kalmamak, tuz tüketiminde aşırıya kaçmamak ve dinlenirken ayakların altına bir yastık koyup yükseltilmek önerilmektedir. Bacaktaki ödemlere el ve yüzlerdeki şişliklerin de eklenmesi preeklampsinin (gebelik hipertansiyonu) bir işareti olabilir. Bu durumda mutlaka doktorunuza başvurmanız gerekir.

PREEKLAMSİ

Bu durum gebeliğin 20. haftasından sonra kan basıncının yüksek olması ve idrarda protein bulunması ile tanınır. Preeklamsi bulguları her zaman açıkça anlaşılmayabilir. Ancak genellikle baş ağrısı, bulanık görme, karnın üst bölgesinde ağrı ve açıklanamayan bir sıkıntı hali olabilir. Ciddi durumlarda nöbet görülebilir.

Yüzde ve ellerde ödem (su birikimine bağlı şişlik) olması preeklamsinin erken belirtileridir. Ancak ödem, gebelikte pek çok kadında görülen bir durum olduğundan yanıltıcı olabilir. Daha güvenilir olan ve bu nedenle de gebelik sırasında DİKKATLE İZLENMESİ GEREKEN bir diğer kriter ise aşırı kilo alımıdır.

Preeklamsi olsun veya olmasın, KAN BASINCI DA gebelik sırasında mutlaka düzenli olarak izlenmelidir.

AYAKLARDA VE AYAK BİLEKLERİNDE ÖDEM (ŞİŞME)
Önceleri, ödem (dokularda aşırı sıvı birikmesine bağlı şişme) gebelikte olası bir tehlike işareti olarak kabul ediliyordu. Artı hekimler hafif şiddetteki ödemin gebelikte beden sıvılarındaki normal ve gerekli bir artışa bağlı olduğunu biliyorlar. Preeklampsiyi düşündürecek başka belirtiler yoksa, ayak bileklerinde ve bacaklarda biraz şişme tümüyle normal kabul ediliyor. Aslında, kadınların %75'inde gebeliğin bir döneminde bu türden bir ödem gelişir. Sıcak havalarda, günün sonunda veya uzun süre oturduktan ya da ayakta durduktan sonra ödem gelişmesi oldukça sıktır. Çoğu kadın şişliklerin ertesi gün ya da birkaç saat yattıktan sonra büyük ölçüde kaybolduğunu fark eder.

Genellikle ödem biraz rahatsız edici olmanın dışında bir önem taşımaz. Rahatsızlığı azaltmak için bacaklarınızı yükseğe kaldırın ya da mümkünse, tercihen sol tarafınıza, yatın; rahat ayakkabılar veya terlikler giyin; lastik bantlı çoraplar giymeyin.

Şişlikler sizi çok rahatsız ediyorsa, korseli çoraplar giymeyi deneyin. Gebeler için şiş karına göre yapılmış külotlu çoraptan tutun, dizaltı çoraplara kadar bir çok çeşit satılmaktadır. Bu konuda hekiminizin önerisini de alın. Alışveriş yaparken, gebelik sırasındaki kilonuzu gözönüne alın. Korseli çorabı sabah kalkınca, ödem azken giyin.

Günde en az 2-3 litre sıvı alarak sistemdeki atık maddelerden kurtulması için bedeninize yardımcı olun. Paradoks şekilde, birçok kadında daha fazla sıvı almak sıvı tutulmasını engeller. Yine de, bir seferde iki bardaktan fazla içmeye çalışmayın, yer kalmayacak kadar midenizi doldurmayın. Normal bir gebelikte tuz alımının kısıtlanması (kan basıncı yüksek olan bazı kadınlarda tuz kısıtlanabilir) artık kabul görmese bile, fazla tuzlu yemek de su tutulmasını artıracağı için akıllıca sayılmaz.

Elleriniz ve/veya yüzünüz şişiyorsa, veya ödem 24 saat sonra bile azalmamışsa doktorunuza danışın. Bu türden şişmeler önemsiz olabilir, ama hızlı kilo artışı, kan basıncında yükselme ve idrarda proteinle birlikteyse preeklampsi (gebeliğe bağlı hipertansiyon) başlangıcı da olabilir.