
reklamlar
Bebeğinizin sizinle sağlıklı
bir bağ kurması ilk bir yılın sosyo-duygusal açıdan en temel
gelişim konusudur. Bebeklerin ebeveynle kurduğu bağın
içgüdüsel temelleri vardır. Bebekler dünyaya korunma ve
güvenlik amacıyla ebeveynin yakınında kalma içgüdüsüyle
gelirler. Ebeveynler için de bebekle kurulan bağ aslında
içgüdüseldir. Biz de bebeğimizle bir bağ kurmak isteriz.
Bebeğimizi korumak ve güvende olmasını sağlamak,
ihtiyaçlarını karşılamak için elimizden geleni yaparız.
Bağlanma nedir?
Bağlanma ebeveyn ve çocuk arasında çocuğun güvende olduğunu
hissetmesini sağlayan karşılıklı, keyifli bir oyundur.
Bağlandığımız kişiye zaman ve mekan sınırlamasının ötesinde
duygusal olarak tutunuruz. Bu ilişkide güvende olma algısı
ve güvenme hissi vardır. Bu güvende olma algısı çocuğun
fiziksel, sosyal ve duygusal dünyayı keşfetmesine yardımcı
olur. Ebeveynle kurduğu sağlıklı bağ sonucu güvende olma
algısı gelişmiş bir çocuk kendine güvenmeye ve kedini önemli
ve değerli olarak görmeye başlayacaktır. Bu tip bir güvende
olma algısı ve ebeveyne güvenme hissi çocuğun diğer
yetişkinlerle ve arkadaşlarıyla nasıl etkileşime geçtiğini
ve dünyayı nasıl algıladığını da belirleyecektir. Ebeveynle
0-1 yaş arasında sağlıklı güven bağı kurmuş çocuklar
ilerleyen zamanda daha sağlıklı bir bağımsızlaşma süreci
yaşarlar. Bu tip çocuklar öğrenmeye, keşfetmeye daha açık
olurlar, sosyal becerileri daha yüksektir, kolay iletişim
kurarlar, kendini ifade şekilleri olumludur.
Bebek ile ebeveyn arasında güven bağı nasıl kurulur?
Bebeğimizle güven bağı kurmamız onunla uyumlu etkileşimler
yaşıyor olmamıza bağlıdır. Bağlanma bir süreçtir. Her gün
adım adım ilerler. Bebeğimiz her ağladığında onu teselli
etmeye çalışmamız, o yüzümüze her baktığında ve bizimle
etkileşime geçmek istediğinde onunla konuşmamız, oyun
oynamamız bebeğimize bize güvenmeyi öğretir. Bebeğinizin
istek ve ihtiyaçlarını anlayıp bu istek ve ihtiyaçlara
uyumlu cevap verdiğiniz her an bebeğinizle kurduğumuz bağın
güçlenmesine katkı sağlar.
Bebeğin sıkıntısını gidermek bağlanma sürecine nasıl katkı
sağlar?
Bir ebeveyn bebeği üzüldüğü zaman bu kendisini de üzüyor
olsa bile bebeğin yanında olursa emniyetli bir sığınak
oluşturmuş olur. Bebek kendini güvende hissetmeye ihtiyaç
duyar. Bir ebeveyn olarak bebeğimizin sıkıntı, üzüntü
belirtisi olan ağlayışlarına her cevap verdiğimizde onun
güven hissi ihtiyacını karşılamış oluruz. Ayrıca, ebeveyn
bebeğin sıkıntı hislerini kontrol ederek bebeğin duygularını
düzenlemeyi öğrenmesine yardımcı olur. Bebeğin
sakinleşebilmek için hem ebeveyne hem kendine güvenmeyi
öğrenebilmesi için ebeveyn olarak bebeğin verdiği
ipuçlarıyla uyumlu olabilmemiz çok önemlidir. Bebeği
üzüldüğünde sakinleştirerek ebeveyn, bebeğe onun yanında
olduğu, dünyayı güvenle keşfedebileceği sinyalini verir.
Bebekle keyifli zamanları paylaşmanın bağlanma sürecine
katkısı var mıdır?
Bebeğin sıkıntısını anlayıp sıkıntıya cevap verebilmenin
yanında bebeğin kendini iyi hissettiği zamanlarda da yanında
olabilmemiz gerekir. Yani bebeğimize sadece ağladığında
müdahale etmemiz, sakinleştirmeye çalışmamız yetmez. Bebek
ebeveynin yüzüne hayranlıkla baktığında ebeveynin de
kendisinden keyif almasına ihtiyaç duyar. Bebek dünyadaki
yeni görüntüleri, sesleri ve dokunuşları keşfederken
ebeveynin kendisini izlemesini ister. Bebek, ebeveynin
dünyayı kendisinin gözüyle görebilmesine ve ona açıklamasına
ihtiyaç duyar. Bebekler ebeveynle iletişim kurma isteklerini
çeşitli davranışlarla (ebeveynin yüzüne bakma, kollarını
ebeveyne doğru uzatma, başını ebeveyne doğru çevirme, gülme,
kol ve bacakları yumuşak şekilde dairesel olarak hareket
ettirme gibi) çok net bir şekilde anlatırlar. İşte bu
zamanlarda bebekler ebeveynin kendisine cevap vermesini
konuşmasını, oyun oynamasını kısaca iletişim kurmasını
isterler. Ayrıca bebekler ebeveynle ilgili olduğu
zamanlarda, ebeveynin kendisini taklit ederek ve
hareketlerine uyum sağlayarak kendisiyle bağlantıda
kalmasına ihtiyaç duyar. Ebeveyn, bebek kendini iyi
hissettiği zamanlar bebeğin yanında olarak ana bir güven
temeli sağlamış olur.
Ebeveynle sağlıklı bir bağ kurmak çocuğa neler kazandırır?
Bağlanma tek seferde olan bir şey değildir; çocuk ve
hayatındaki özel kişi için sürekli olarak devam eden bir
oluşum ve yolculuktur. Yaşamın ilk döneminde bebeğinize
vereceğiniz bakım bebeğinizin kuracağı bağın niteliğini
belirleyecektir. Bebeğiniz ya güvenli ya da güvensiz bir bağ
kurabilir. Hassas ve duyarlı şekilde bakım vermeniz güvenli
bir bağ oluşumunu ve sağlıklı ilk ilişkilerin kurulmasını
teşvik eder. Ebeveyn ve bebek arasında güvenli bir bağın
kurulması bebeğe istek ve ihtiyaçlarının ebeveyn tarafından
karşılanacağına güvenmeyi öğretir. Bu da ileride
arkadaşları, öğretmeni ve diğer yetişkinlerle sağlıklı
ilişkiler kurabilmesini ve en nihayetinde öz güven
geliştirmesini sağlar. Bebek ebeveyne güvenmeden kendine
güvenmeyi öğrenemez. 0-1 yaş arasında kurulan güvenli bağ
ilerleyen dönemde ortaya çıkan bağımsızlaşma sürecinin
sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Bağlanma bazen bağımlılığa dönüşebilir mi?
Ebeveynlerin ilk bir yıl için “Bebeğim bana bağımlı hale mi
geldi?” endişesi yanlıştır. Bebekler bu dönemde gelişimsel
olarak zaten ebeveyne bağımlıdır. Her istek ve ihtiyacının
karşılanması, her keşif girişiminin onaylanması için
ebeveyne ihtiyaç duyar. Bağımsızlaşma ve bireyselleşme
bebeğiniz büyüdükçe ortaya çıkan farklı bir gelişim
aşamasıdır ve bu bağımsızlaşma sürecinin sağlıklı bir
şekilde ilerlemesi ilk dönemde bebek ve ebeveyn arasında
kurulan güvenli bağ ile mümkündür. İlk yıllarda istek ve
ihtiyaçlarına ebeveynden uyumlu cevaplar alamamış, ebeveynle
sağlıklı bir bağ kuramamış olan bebeklerin ilerleyen dönemde
ortaya çıkan bağımsızlaşma girişimleri de sağlıksız,
çelişkili olur. Ama yaşamın ilk yıllarında bebeğinizin istek
ve ihtiyaçlarını düzenli şekilde karşılarsanız, onun
ipuçlarını anlar onlarla uyumlu ebeveynlik verirsiniz
sizinle güvenli bir bağ kurmasına büyük katkı sağlamış
olursunuz.
Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1 Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
reklamlar