
reklamlar
Çocuklarda inatlaşma her yaş
döneminde görülür. Bağımsız birer birey olduklarının farkına
varmaya başlamaları ve dünyayı keşfetme merakları bu
inatlaşma sürecini tetikler. Çocuklar anne-babaları ve
çevresindekiler ile ayırım yapmaksızın her zaman ve her
konuda çatışmaya girebilirler. Çocukların bir inatlaşma
nöbeti süresince fikir değiştirdiğine tanık olabilirsiniz.
Bazen, neyi isteyip neyi istemediğini bile anlayamazsınız.
Örneğin, acıkmıştır ama evdeki yemeği yememekte direnir,
hamburger ister, hamburgerciye gidersiniz, ben bundan
istememiştim ötekinden al diye tutturur, öteki menüden
alırsınız başka bir bahane bulur vs. Birinizden biri yenik
düşene kadar devam eder bu sürtüşme.
Çocuğunuzun inatlaşma dönemlerinde her iki tarafın da
amaçlarını açıkça ortaya koymaya çalışın. Sizin amaçlarınız
çok çeşitli olabilir; ona yemek yedirmek, bir oyuncakçının
önünden geri çekmek, ablasının odasından çıkmasını sağlamak
veya uyutmak. Onun ise tek bir amacı vardır; sizin
dediğinizin tersini yapmak. Ancak bu şekilde size kendisinin
bağımsız bir birey olduğunu, kendi tercihlerini kendisinin
yapabildiğini kanıtlayacaktır. Pek çok anne-baba bunun
farkında olmadığı için çocuklarıyla gereksiz yere çatışmaya
girer ve kendilerini de çocuklarını da yıpratır. Daha da
kötüsü bazı çocuklar bunu bir alışkanlık haline getirirler,
daha ilerki yaşlara taşırlar ve/veya anne-baba bu
çatışmalara çözüm olarak şiddete başvurmaya başlar. Kısacası
çok küçük yaşlarda başlayan ve çocukların gelişiminde çok
doğal olan inatlaşma, anne-baba ve çocuk arasındaki bir
iletişimsizliğin başlangıç noktası olabilir ve bir
kısırdöngüyle son bulabilir.
Çocuğunuzla çatışmaya girdiğinizde yapmanız gerekenler
şöyle sıralanabilir;
1. Her şeyden önce bu durumda soğukkanlılığınızı korumaya
çalışın. Derin bir nefes alın ve içinizden "O sadece bir
çocuk" deyin. Öfkeli bir tavır takınmayın, yumuşak ve
uzlaşmacı bir ses tonuyla konuşmaya özen gösterin.
Kesinlikle başarısız olacağınızı aklınıza getirmeyin.
2. Sahada olmadığınızı ve futbol oynamadığınızı unutmayın;
her ikiniz de kazanabilir, her ikiniz de amacınıza
ulaşabilirsiniz. Amacınız ona, kimin güçlü kimin güçsüz
olduğunu ispatlamak değil, o anda elde edemeyeceği bir
şeyden vazgeçmesini sağlamak olmalı.
3. İstediği şeyi neden yapamayacağınızı basit bir şekilde
açıklayın ve bu açıklamayı yaparken mutlaka bu durumdan
dolayı ne kadar üzgün olduğunuzu belirtin. Onun istediği
şeyi sizin de istediğinizi ama koşulların buna izin
vermediğini söyleyin. Duygularını paylaştığınızı bilmek onu
hem rahatlatacak, hem de sizi ona karşı sürekli engeller
koyan bir düşman olarak görmesini engelleyecektir.
4. Ona kararlı ve tutarlı, fakat mutlaka sevecen bir tavırla
yaklaşın. Önce "hayır" dediğiniz bir şeye sonradan "evet"
derseniz çocuğunuz bunu size karşı sürekli kullanmaya
başlayacaktır. Başka zaman ve durumlarda da siz pes edene
kadar da sizinle çatışmaya devam edecektir.
5. Ona gerekli açıklamaları yaptıktan, üzgün olduğunuzu
söyledikten ve bu konuda kararlı olduğunuzu hissettirdikten
sonra biraz zaman tanıyın. Bir süre sonra yeniden istediğini
elde etmek konusunda sizinle inatlaşmaya başlarsa hiç tepki
vermeyin. Birkaç denemeden sonra vazgeçecektir.
6. Çocuğunuz her şeye rağmen sizinle inatlaşmaya devam
ediyorsa, dikkatini istediği şeyden başka bir noktaya
çekmeye çalışın. Bu bir çizgi film, bir kuş, bir kedi,
sevdiği bir yiyecek veya oyun vb. herhangi bir şey olabilir.
Çocuğunuz sakinleşene kadar ilgisini çekebilecek değişik
alternatifler deneyebilirsiniz. Bu küçük yaştaki çocuklarda
daha çok geçerlidir. Ancak, okul yaşına kadar, hatta bazen
daha sonrasında bile bu yöntemin yararını görebilirsiniz.
7. Çocuğunuza seçenek sunun, böylece onu bağımsız bir birey
olarak tanıdığınızı, onun kararlarına saygı duyduğunuzu
düşünecektir. Kendisiyle ilgili kararları verebildiğini ve
onun seçimine öncelik tanındığını düşünerek inatlaşmaktan
vazgeçecektir. Siz de makul bir kaç seçenekten birini kabul
ettirebildiğiniz için kendinizi rahat hissedeceksiniz.
Sunduğunuz seçenekler ne kadar az olursa çocuğunuzun karar
verme süresi de o kadar kısa olur. Sunduğunuz seçeneklerin,
herhangi birinin seçilmesi durumunda onayladığınız
seçenekler olmasına dikkat edin ki, yeniden bir anlaşmazlık
yaşamayasınız.
reklamlar