Çocuklar, doğal olarak gelecek
hakkında fazla düşünmez. Öğrenmeleri için zaman geçmesi
gerekir. Güneşten korunmak için şu anda alacağı bazı küçük
önlemlerin 50-60 yıl sonra yakalanabileceği melanomdan (en
tehlikeli deri kanseri tipi) korunmada büyük önemi olduğunu
bir çocuğa anlatmak zordur. Bu nedenle anne-babaların
tutumu, çocuklarda zararlı güneş ışınlarından korunma
alışkanlığının yerleşmesinde büyük rol oynarlar.
Tehlikeli Bir Yanlış İnanış
Pek çok insan yanmanın, kendisini güneşten koruduğunu
düşünür. Bu doğru değildir. Hiç kimse güneş yanığı oluncaya
veya esmerleşinceye kadar güneşte kalmamalıdır. Yanık bir
ten, deride hasar oluştuğu anlamına gelir. Melanoma neden
olan güneş ışığına bağlı zararların % 80-90''ı, 18 yaşından
küçükken gerçekleşir. Melanom en sık 40-50 yaş civarında
görülür. Çocukken ciddi şekilde güneş yanığı oluşması,
kişinin ilerideki hayatında deri kanserine yakalanma
olasılığını arttırmaktadır. Aslında, deri kanserine sebep
olan güneşlenmek değildir. Kansere sebep olan asıl etmen,
güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına uzun süre maruz
kalmaktır.
Örnek Olmak
Çocuklara örnek olmak, onlara yapılacak en iyi tavsiyeden
daha kalıcıdır. Arabaya binildiğinde kemer bağlamak gibi.
Eğer anne-baba bunu yapmazsa, çocukları hiç yapmaz. Çocuklar
üzerinde akranlarının da etkisi büyüktür. Amerikan Deri
Kanseri Vakfı tarafından üç bin çocuk üzerinde yapılan bir
araştırma; çocukların aileleriyle veya arkadaşlarıyla
birlikteyken güneşten daha fazla korunduklarını ortaya
koymuştur.
Hızla Büyüyen Bir Kanser Tipi
Amerikan Deri Kanseri Vakfı, 1996 yılı içerisinde 38,300
yeni melanom vakası teşhis edileceğini ve 7,300 kişinin de
melanomdan öleceğini tahmin etmektedir. Bugün doğan bir
kişinin melanoma yakalanma olasılığı on sene önce doğmuş bir
kişiden 2 kat, elli sene önce doğmuş bir kişiden ise 12 kat
daha fazladır. Diğer taraftan; melanom erken teşhis
edildiğinde hemen hemen tamamıyla tedavi edilebilen bir
hastalıktır. Deri kanseri, tüm kanserler arasında en sık
rastlanan kanser türüdür
Güneşten Korunmak
Elbette ki bir mağarada yaşamanızı tavsiye etmiyoruz.
Aslında, yeterli miktardaki güneş ışını, özellikle
kemiklerin gelişiminde önemli rolü olan vitamin D''nin
vücutta yapımı için gereklidir. Fakat UV ışınlarının zararlı
etkilerini azaltmanın akılcı yolları vardır:
Sınırları belirleyin: Çocuğunuz hiç denizden çıkmak
istemeyebilir. Ancak güneşte kaldığı süreyi azaltmak, onun
(ve de sizin) sağlığı için daha önemlidir. UV ışınları en
çok saat 10 ile 3 arasında tehlikelidir. Bulutlar ise UV
ışınlarının çok az bir kısmını engeller.
Güneş yağları: Yeni yapılan bir araştırmada güneş yağlarının
faydadan çok zarar verdiği ifade edilmektedir. Ancak Dr.
Creagan''a göre "Eldeki bilimsel bulgular ve iyi muhakeme
edilmiş bilimsel veriler, güneş yağı kullanımını açıkça
desteklemektedir". Her iki türdeki UV ışınlarına -UVA ve UVB,
karşı da koruma sağlayan güneş yağları kullanmaya çalışın.
Bilirkişiler en az 15 "güneş koruma faktörü" içeren
ürünlerin kullanılmasını tavsiye etmektedirler.
Çıplak deriyi korumak: Dört bir yanında geniş kenarlıkları
olan şapkalar diğerlerine (amiral şapkası veya üstü açık
lastikli plaj şapkası) nazaran daha etkin bir koruma sağlar.
Yaz aylarında, sık dokunmuş ince giysiler giymek en uygun
olanıdır.
Güneş gözlükleri: Daha koyu olan her zaman daha iyidir demek
doğru olmaz. UV ışınlarından korunma, gözlük camına
uygulanan görünmez bir kimyasal madde sayesinde sağlanır. En
iyi korunma için UVA ve UVB ışınlarını %99-100 oranında
kıran gözlükler kullanılmalıdır.
|
