reklamlar
Variola olarak bilinen çiçek
hastalığı uygulanan aşılama programları sayesinde 1977
yılında tüm dünyada ortadan kaldırılmıştır. Görülen son olgu
Somali’de 1977 yılında kaydedilmiştir. Dünyada sadece iki
laboratuvarda bulunmaktadır.
Etken
Hastalık Poxviridae ailesi üyesi Variola virüsü tarafından
meydana getirilmektedir. Etken ısıya ve ışığa duyarlıdır.
Hastalık 3000 yıldan beri bilinmektedir ve enfeksiyon
hastalıkları tarihinin bilinen en ölümcül
hastalıklarındandır.
Epidemiyoloji
Hastalığın kişiden kişiye geçişi, hastalıklı kişiden çıkan
virüs içeren tükrük parçacıkları ile olur. Aynı elbise ve
eşyaları kullanmakla da bulaş olmaktadır. Bulaştırıcılık
hastalığın ilk haftasında en yüksek düzeydedir. Virus,
hastalık başlamadan bir hafta öncesinden döküntüler tamamen
dökülüp ortadan kalkana kadar bulaştırıcıdır. 10-100 kadar
az sayıda virüs bulaşma için yeterlidir.
Klinik
Sadece insanlarda görülen hastalığın kuluçka süresi,
ortalama 12 gündür, ancak bu süre 7-17 gün arasında
değişebilir.
Başlangıç bulguları yüksek ateş, halsizlik, baş ve sırt
ağrısıdır. Baş ağrısı sürekli bir belirtidir. Beraberinde
öksürük, bronşit, farenjit ve larenjit yakınmaları görülür.
Tipik koyu pembe döküntülerin etrafında açık pembe alanlar
vardır. Bir gün içinde döküntülerin veziküle döndüğü ve
bunların içerisinde berrak sıvı olduğu görülür. Veziküller
delindiği zaman multilokulasyon(çok gözlü) olduğu görülür.
Döküntülerin çıkış yerleri karın, göbek altı, uyluk ve
bacakların iç kısmıdır. Döküntüler 2-3 günde püstül şekline
geçtiği ve içerisinde koyu sarı, hücreden zengin sıvı
bulunduğu görülür. Bütün döküntülerin ortaya çıkışı ve
kayboluşu aynı andadır. Sekiz dokuz günde kurumaya başlayan
püstüllerin ortası çökük düğme şeklindedir. Üç dört haftanın
sonunda da döküntüler kabuk bağlar, ayrılır ve düşmeye
başlar.
Hastaların çoğunda tamamen iyileşme görülmesine rağmen, %30
kadar hastalık ölümle sonuçlanır.
Tanı
Hastalığın tanısı ancak klinik olarak konmaktadır. Benzer
olguların varlığı hastalığı akla getirmelidir.
Tedavi
Çiçek hastalığının tedavisi bulunmamaktadır. Hastalığa
yakalanan kişilere destekleyici tedavi önerilmektedir(serum
takılması gibi).Küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklığı
baskılanmış kişiler ve gebelerde daha ağır seyretmektedir.
Serum takılması, ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaçlar
verilmesi gibi. Çiçek hastalığının üzerine bakteriyel bir
enfeksiyon gelişirse antibiyotik verilebilir.
Korunma
Çiçek aşısı canlı virüs aşısıdır. Yaygın toplum aşılaması
sonrasında çiçek eradike edilmiştir. En son olgu (hastane
aşçısı) 1977’de Somali ve 1978'de İngiltere Birmingham’da
(iki laboratuvar kökenli olgu) görülmüştür. Dünya Sağlık
Örgütü( DSÖ) 1980 yılında çiçek hastalığının tüm dünyada
eradike olduğunu ilan etmiştir. Eradike edilmesi nedeniyle
DSÖ çiçek aşısının rutin uygulamadan çıkarılmasını
önermiştir. ABD 1971'den itibaren aşı uygulamamaktadır.
Ülkemizde de 1980 sonrasında çiçek aşısı uygulanmamaktadır.
Aşı uygulamaları sadece benzer virüslerle çalışan
laboratuvar çalışanlarına uygulanmasıyla sınırlı kalmıştır.
1982'de sivil kullanım için aşı üretilmesi durdurulmuş, ABD
askerlerinin aşılanmasına da 1990'da son verilmiştir. Çiçek
hastalığına karşı uygulanan rutin aşılama programları 1972
yılında sona ermiştir.
Aşı günümüzde son terör olayları nedeniyle oluşan
biyoterörizm tehdidi nedeniyle yeniden gündeme gelmiştir.
Vaccinia virüs kökeninin kullanıldığı dana veya koyunda
üretimle elde edilen birinci kuşak aşılar %95 oranında
koruyucu olmuştur. İlgili aşı canlı bir virüs aşısıdır.
Aşının koruyuculuğu 5-10 yıl olarak kabul edilmektedir. Daha
önce aşılanmışlarda çiçek hastalığı gelişse bile hafif bir
seyir göstermektedir.
Kaynak: www.istanbulsaglik.gov.tr
reklamlar
Copyright © 2007 Hamilebilgi.com Tüm Hakları Saklıdır.
