
reklamlar
Çocukların bebeklikten itibaren
gerçekleştirdiği gelişimi sosyo-duygusal ve zihinsel gelişim
olarak ikiye ayırabiliriz. Bebeklik döneminin en önemli
sosyo-duygusal gelişim aşamaları bebeğin ebeveynle sağlıklı
bir güven bağı kurması, değerli ve önemli olduğunu
hissetmeye başlaması, dünyayı güvenli ve besleyici bir yer
olarak algılaması ve ebeveynin yardımıyla duygularını
kontrol etmeyi yani kendini sakinleştirmeyi öğrenmesidir.
Bebeklik döneminin en önemli zihinsel gelişim aşamaları ise
bebeğin çevre üzerinde bir etkisi olduğunu anlaması, sıra
bekleme ve cevap verme gibi iletişimin temeli olan
becerileri kazanması ve doğuştan sahip olduğu keşfetme ve
öğrenme eğilimini nesnelere bakarak, dokunarak ve ağzına
alarak pekiştirebilmesi olarak sıralayabiliriz.
Bebeğin ilk bir yıl içinde gerçekleştirdiği sosyo-duygusal
ve zihinsel gelişimin temelinde aslında, öz-kontrol becerisi
bulunur. Yani bebeğin biyolojik temelli yeme, uyku, uyanma,
hareket etme, uyarana cevap verme gibi davranışlarını kendi
kendine düzenleyebilme becerisi kazanması gerekir.
Gelişimi Destekleyici Anne Babalık
Bu önemli gelişim aşamalarından geçen bebeklere gelişimsel
ihtiyaçları ile uyumlu ebeveynlik verilmesi çok önemlidir.
Yapılan araştırmalar özellikle erken çocukluk döneminde
“gelişimi-destekleyici” (development-fostering) anne babalık
yaklaşımının en sağlıklı anne babalık modeli olduğunu
göstermektedir.
Gelişimi destekleyici anne-babalık; temel olarak, çocuğun
sosyo-duygusal ve zihinsel gelişim ihtiyaçlarını anlayıp
ebeveyn-çocuk ilişkisinde bu gelişimsel ihtiyaçları ön
planda tutmamız ve çocuğumuza kendi kişisel özellikleri,
istek ve ihtiyaçlarıyla uyumlu stimülasyon, eğitim ve
disiplin vermemiz demektir. Gelişimi destekleyici
anne-babalık aslında her yaş grubu için geçerli genel bir
kavramdır. Ama yaşla birlikte çocukların gelişimsel
ihtiyaçları değiştiği için farklı yaş grubundaki çocuklar
için gelişimi-destekleyici anne-babalığın içeriği
farklılaşır.
Bebeklik döneminde gelişimi-destekleyici anne babalığın ne
anlama geldiğine odaklanırsak ebeveyn duyarlılığının en
önemli kriter olduğunu görürüz. Bebeklik döneminde ebeveyn
duyarlılığı; ebeveynin içten, ilgili ve sıcak bir biçimde
kendi davranışlarını bebeğe uyumlayabilmesi, kendi hareket
hızını bebeğinkine göre ayarlayabilmesi anlamına gelir.
Bunun dışında ebeveynlerin bebeğe doğru zamanda cevap
verebiliyor olması da bebeklik döneminde gelişimsel
açısından önemli bir rol oynar. Bebekler hafızalarının
kısıtlı olması nedeniyle davranışlarına ancak kısa bir süre
içinde cevap alırlarsa davranışlarının anlamlı olduğunu
öğrenebilir ve ebeveyn ile karşılıklı etkileşimden
faydalanabilirler. O nedenle, yaşamın özellikle ilk
aylarında ebeveynin bebeğin verdiği ipuçlarını takip ederek
kısa zamanda cevap verebiliyor olması gerekir. Bebeklik
döneminde gelişimi destekleyici anne-babalığın bir diğer
göstergesi de cesaretlendirmedir. Cesaretlendirici
ebeveynler bebeğin herhangi bir nesneyi elde etmek ya da bir
oyuncağı keşfetmek için gösterdiği çabayı destekler, bebeğin
kararlılığını överler. Buna ek olarak, gelişimi destekleyici
bir ebeveyn olmak istiyorsanız bebeğin keşif girişimlerini
kısıtlamamaya özen göstermelisiniz. Yani, bebeğin çevredeki
nesneleri keşfetme ve kendini ifade girişimlerini
engellememeli, aksine teşvik etmelisiniz.
Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1 Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
reklamlar