İnsan vücudunda toplam 80 - 100
mg kadar bulunur. Kan için gereken Hemoglobin yapımı yanında
başka işlevleri de vardır. Eksikliği ve fazlalığı bazı
sorunlara yol açabilir. Ağız yolu ile alınan bakır 15 dakika
içersinde mideden emilir. Karaciğere geldikten sonra
seruplazmin yapısına girer ve vücuttaki bakırın % 90 ı bu
halde bulunur. Bunun da çoğu karaciğer ve beyindedir. Yeni
doğmuş bir bebeğin karaciğerinde çok yoğun olarak bulunurken
10 yaşına geldiğinde erişkinlerle ayni orana ulaşmaktadır.
Yiyeceklerdeki C Vitamini, çinko ve manganez emilimi olumsuz
etkilerken protein ve taze sebzeler olumlu etkiler. Fazlası
çoğunlukla dışkı az bir miktarda da idrar ile atılır.
Kandaki Hemoglobin yapımına etkilidir. Alyuvarlarda
eritrocuprein halinde bulunur.
Hücre solunumu ve enerji salınımı işlevlerini gerçekleştiren
sitokrom sisteminin bir parçasıdır. C Vitamini ile birlikte
özellikle kemik ve bağ dokusunda kollojen yapımını sağlar.
Dokuların iyileşmesine ve kemik yapısının sağlamlığına
etkilidir.
Başta SOD (sitoplazmik superoksid dismutaz) olmak üzere bir
çok enzim için gereklidir. Oksijensiz serbest radikal
metabolizmasına etkilidir. Bu yolla anti enflamatuvar etki
denilen dokuların şişme ve kızarmasını giderici etki
gösterir.
Bazı amino asitlerin dönüşümüne etkilidir. Tirozinin deriye
ve saça renk veren melanine dönüşümünü sağlar. Fosfo
lipidlerin yapımı için gerekli olup, sinirlerin myelin ile
kaplanmasına katkı yapar. Tiroid Hormonlarından T3 ün T4
haline dönüşümünü sağlar. Sinirlerdeki aktiviteler elektrik
iletimine dayanır. Bakır da iyi bir iletken olarak bunu
sağlar. Alerjik olaylarda rol alan Histamin maddesinin kan
düzeylerinin ayarlanmasına etkilidir. Bunu histamin
metabolizmasını sağlayan histaminaz enzimine olan etkisi ile
yapar.
Bakır eksikliği:
Kansızlık oluşur. Bakır eksikliği sık olarak
demir eksikliği ile beraber görülür. Halsizlik, solukluk,
ödem oluşur. Büyümede yavaşlama, saç dökülmesi, iştahsızlık,
ishal, cilt sorunları meydana gelir. Fazla çinko alımı bakır
eksikliğine yol açabilir. Bu durumda bakır eksikliği
belirtileri çinko fazlalığı ile karışabilir.
Azalan kandaki alyuvar aktivitesine bağlı olarak dokuların
oksijenlenme bozuklukları ortaya çıkar. Dokuların kendini
tamir etmesi gecikir. Tiroid hormonlarının azalması sonucu
hipotirodik yakınmalar, kolesterol artışı, kalpte çarpıntı
gibi sorunlar ortaya çıkar. Kemik yapısı etkilenir,
sinirlerdeki iletiler yavaşlar. Farklı kan hücrelerinin ve
sistemlerin bakır eksikliğinden etkilenmesi sonucu savunma
sistemi zarar görür. Bu da enfeksiyonlara eğilim ve
yakalanılan enfeksiyonların ağır seyretmesine yol açar.
Bakır hangi yiyeceklerde bulunur:
buğday
badem
fındık
ceviz
bezelye
fasulye
kabuklu deniz mahsulleri
karaciğer
|
