5-6 YAŞ ARASI GELİŞİM

 

1) Fiziksel Gelişim ve Hareket Gelişimi:
- Kas hakimiyeti tam anlamıyla gelişmiştir.
- İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir.
- Tırmanma, kaydıraktan kayma, sallanma, kazma ve daha pek çok hareket becerisinde etkinleşmiş, ustalaşmıştır.
- Hareketlerini müziğin ritmine uydurabilir.
- Bir nesneyi her iki eliyle sımsıkı tutar; kavrayışı epeyce güçlüdür.
- Kabul edilmiş kurallarca, uygun bir konuma yerleştirilmeyi, örneğin oyunda üstlenilen görev, rol veya puanlamayı gerektiren oyunlar da dahil, çeşitli top oyunlarını başarıyla oynayabilir.
- Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanır.

2) Zihinsel ve Bilişsel Gelişim:
- 5 yaş çocuğu her şey arasında her türlü ilişkiyi kurabilir.
- Bu dönemde çocuk parça ile bütünü aynı zamanda düşünemez.
- Bu yaş çocukları hala zihinsel kıyaslama yapamazlar.
- Çocuk sayı kavramını tam olarak algılayamaz. Beyninde sayı ile ilgili işlemler yapamaz. Sözel olarak ya da nesnelerle birebir eşleme şeklinde sayması da hiçbir mantığa dayanmayan ezbere saymalardır.
- Bu dönem çocuğu hâlâ eylemlerinde, bakış açılarında, düşüncelerinde benmerkezcidir.
- Bu dönemde çocuk hala nesnelerin görüntüsünün etkisi altında kalır. Henüz korunum için gerekli zihinsel kavrama süreci işleminden yoksundur. Yani miktar, ağırlık ve sayı korunumunu anlayamaz.
- Bu dönemde hâlâ sınıflama ve gruplandırma yapamamaktadır.
- 4 yaş çocuğu yarım bırakılan bir şeye karşı duyarsızken, 5 yaş çocuğu başladığını bitirmeyi sever.

3) Sosyal ve Duygusal Gelişim:
- Bu dönemde çocuk daha bilgili ve olgun bir birey görünümündedir.
- Çevresine karşı dostça bir yaklaşım içerisindedir.
- En belirgin özellikleri arasında yeterli ve dengeli oluşu gelmektedir.
- 5 Yaş çocuğu yaşadığı kültür çevresine uyum gösterir.
- 5 yaş çocuğu yüksek derecede toplumsallaşmış bir birey görünümündedir.
- Ne kendisiyle, ne de çevresiyle çelişki halindedir. Ailesine, okula ve topluma uyumu belirgin bir biçimde artmıştır.
- Kritik durumlarda soğukkanlı olmayı başarır.
- Dikkatlidir.
- Kendi kendini eleştirir. Fakat kendine güveni de vardır.
- Söylenenlere inanır, uyar, belleği güçlüdür.
- Zaman zaman karanlıktan, kaybolmaktan korkabilirler.
- Grup oyunlarını tercih eder. 2-3 arkadaşıyla birlikte oynar. Küçükleri korur. Ev dışında daha mutlu olur.
- Arkadaşlarını kendi seçer.
- Arkadaşlarıyla çoğunlukla işbirliği yapar.
- Oyunda kurallara uyulması ve dürüst olunması gerektiğini anlar.
- Sıkıntı içinde olan arkadaşlarının duygularını paylaşmaya, onları rahatlatmaya çalışır.

4) Duyusal ve Algısal Gelişim:
- Ezbere şiir okumaktan ya da çocuk şarkıları, çeşit çeşit tekerlemeler söylemekten çok hoşlanır.
- Kendisine öykü okunmasına veya anlatılmasına bayılır. Sonradan kendi başına ya da arkadaşlarıyla birlikte öyküyü tüm ayrıntılarıyla oyununda canlandırır.
- Kitaplara giderek daha fazla ilgi duymaya başlar.
- Somut isimleri, nesneyi kullanarak tanımlar.
- Hiç durmadan soyut sözcüklerin anlamlarını sorar ve bu sözcükleri yerli yersiz kullanır.
- Şaka-fıkra, bilmece ve tekerleme gibi söz oyunlarından zevk alır.
- Saat kavramı gelişmiştir; saatin günlük programla ilişkisini anlayabilir.

5) Dil Gelişimi:
- Kendi eylemlerini düzenlemedeki sözcük gücü, başkalarını yönetmedeki gücünü de ortaya çıkarır.
- 5 yaşındaki çocuk hep konuşmak ister. Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya çalışır.
- Bilgisini arttırmak için sorular sorar.
- Dilbilgisi kurallarına uygun konuşur.
- Olayları ve masalları, konuların sırasını bozmadan anlatır.
- Her şeyin neden ve niçini ile ilgilenir.
- Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür, sonra söyler.
- İsmini, soy ismini, yaşını, ev adresini bilir.


KAYNAKÇA:

1) YAVUZER, Haluk. (2000). Bedensel, Zihinsel ve Sosyal Gelişimiyle Çocuğunuzun İlk 6 Yılı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 12. Baskı
2) OKTAY, Ayla. (1999). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem. İstanbul: Epsilon Yayıncılık, 1. Baskı
3) SASAOĞLU, K. Filiz. (1998). Anne ve Çocuk Sağlığı. İstanbul: Esin Yayınevi, 2. Baskı
4) ÖZER, Dilara Sevimay- ÖZER, Kâmil. (1998). Çocuklarda Motor Gelişim.