|
|
|
|
2-3 YAŞ ÇOCUĞUNUN DUYGUSAL GELİŞİMİ |
|
|
2-3 yaş çocuğunun duygusal
gelişimi, sadece bir gün içinde farklı duygular arasında
oradan oraya savrulmasından ibarettir. Çocuğunuz bir dakika
önce yaptığı şeyde ısrar edip söylediklerinizi yapmayı
reddederken, bir dakika sonra bacaklarınıza yapışarak onsuz
bir milim bile kıpırdamanızı engelleyebilir.
Duygusal deneyimsizliği hoş görmek sizin elinizde
Tüm küçük çocuklar sözcüklerle ifade edemediklerini
davranışlarıyla gösterirler. Bunun sebebi, dil becerilerinin
henüz yeterli olmaması ya da o duyguyu daha önce tatmamış
olması olabilir. Bu nedenle, aslında neyi ifade ettiğini
bile bilemez.
Örneğin, aileye yeni bir bebek katıldığında eğer önceden
kıskançlık için bir neden yoksa ya da öyle bir duygu
yaşanmamışsa, ne hissettiğini anlamak küçük bir çocuk için
zordur. Sonuç olarak, bu onun oldukça saldırgan davranmasına
neden olabilir. Bu yüzden küçük çocuklar çevrelerindeki
sevgi dolu yetişkinlere bağımlıdırlar. Örneğin büyükanneler
ve büyükbabalar. Onlar küçük çocukların güvenlerini
tazelemek için gerekli duygusal deneyime ve düşünceye
sahiptirler, hissettiklerini ifade etmenin bir yolunu
bulmalarına yardımcı olurlar.
Duyguları açıklamak zor olabilir
Bir çocuk için, örneğin oyuncaklarını paylaşma
zorunluluğunun onu öfkelendirdiğini açıklaması çok zor
olabilir. Çünkü onların bir süre sonra kendisine geri
verileceğini anlayamaz. Daha önce öfkelenecek fazla bir şeyi
olmadığı için hissettiği duygunun ne olduğunu bilemeyebilir.
Bu durumda, çocuğunuza onun nasıl hissettiğini anladığınızı
belirtmeniz yardımcı olur. Durumu onun için daha anlaşılır
bir dile dökmeye çalışabilirsiniz. Basit cümleler kurun, onu
onaylayın: “Kalemlerini kullanan Ali’ye kızmış görünüyorsun.
Bazen paylaşmanın zor olduğunu biliyorum, fakat endişelenme.
Ali’nin onları güzel kullanmasını ve resmini bitirdiği zaman
da sana geri vermesini sağlayacağım.”
Duygular önemlidir
Çocuğunuza onu anladığınızı ve korkularını onun için dile
getirdiğinizi göstermeniz durumu yumuşatabilir. Bu, ona o
kadar aptal ve bencil olmamasını söylemenizden çok daha
etkilidir. Böyle davranırsanız, ona duygularının önem
taşımadığını ima edersiniz ve zaman içinde sağlıklı bir
kişilik duygusunun gelişmesini önlemiş olursunuz. Ona
duygularıyla ilgilendiğinizi gösterirseniz, duygularının ve
dolayısıyla kendisinin sizin için önemli olduğunu ve ona
yardım etmek için orada olduğunuzu anlayacaktır.
Sevgi ve memnuniyetinizi ona gösterin
Çocuğunuza olumlu duyguları tanıtmanız ve onunla onlar
hakkında konuşmanız da çok önemlidir. Örneğin, büyük
annesini gördüğünde açıkça gösterdiği memnuniyeti
onayladığınızı ya da beklemediğiniz bir anda sizi
kucaklamasından ve zaman zaman size verdiği öpücüklerden ne
kadar hoşlandığınızı ona açıklayın. Tüm bunlar, onun
içgüdüsel olarak sergilediği farklı duyguları daha iyi
anlamasına yardımcı olur.
Anne-baba olma beceri ister
Çocuğunuz duygularıyla başa çıkmayı yavaş yavaş sizden
öğrenebilir:
• Çocuğunuzun duygularını onaylayarak başlayın.
• Neden böyle hissettiğini anladığınızı söyleyerek ona güven
duygusu verin.
• Ona hangi davranışın kabul edilebilir, hangisinin kabul
edilemez olduğunu açıklayın.
• Sizinle başka bir oyun oynaması için onu cesaretlendirerek
dikkatini dağıtın.
• Ona kâğıt, kalem verin ve duygularını çizmesini önerin ya
da ona mutlu, üzgün ya da huysuz yüzlerin farklı resimlerini
gösterin. Bu onun daha olumlu bir şekilde yeniden
odaklanmasını sağlayabilir.
• Sabırlı olun. Çocuğunuza karşı davranışınızın, onun kendi
duygularıyla başa çıkmayı öğrenmesinde çok büyük etkisi
olacağını unutmayın.
Yoğun duygulardan kaçının
Çocuğunuzun bazı yoğun duygularla baş edemeyeceğini
unutmamalısınız. Bu nedenle, yardım çabalarınıza ya da
dikkatini dağıtma girişimlerinize karşılık vermiyor gibi
görünüyorsa, ona kızmayın. Çocuğunuzun sizinle birlikteyken
duygularını ifade edebilmesinin sebebinin kendisini güvende
hissetmesi olduğunu unutmamalısınız. Bu noktada gereksinimi
olan şey, kendisi yapamasa bile, sizin onun duygularını
anlayabildiğinizi bilmesidir. Verdiğiniz güven duygusu yavaş
yavaş onun da kendini güvende hissetmesini sağlayacaktır.
Eğer onun duyguları sizi bunaltmıyorsa, o zaman bu
duygularla baş edilebileceğini anlar. Gerçekten sonunda
onlarla kendi başına baş edebilecektir.
Çekingenlikle başa çıkmak
Çocuğunuzun utangaçlığının doğuştan bir özellik mi olduğunu
yoksa onun bu yaştaki çocuklar için tipik bir eğilim mi
gösterdiğini anlamak çok zordur. Utangaçlığını
reddetmektense her zaman kabul edin. Ona onun nasıl
hissettiğini anladığınızı söyleyin, onu sürekli
cesaretlendirin ve aşırı ilgi çekebileceği durumlardan
kaçının. Eğer bir başka çocukla oyuna başlamak için sizin
sağladığınız fiziksel güvene gereksinim duyuyorsa, yanında
yalnızca gerektiği kadar kalın; kendini rahat hissettiği
zaman, gidip oturacağınızı söyleyin. Diğer çocukların ve
yetişkinlerin de utanabileceklerini anlamasına yardımcı
olmak için, oyuncaklarıyla ve ayıcıklarıyla rol dağılımı
oyunları oynamayı deneyin.
Kaynak: www.anneyiz.biz
|