1-2 YAŞ ARASI GELİŞİM

 

1) Fiziksel Gelişim ve Hareket Gelişimi:
- Bu yıl içinde çocuk büyük bir gelişim gösterir. Daha çok hareket eder hale gelir.
- İlk bağımsız adımlarını atabilir.
- Objelere ulaşıp onları kaldırabilir ve tek ya da iki elini de kullanarak onları inceleyebilir, itebilir ya da fırlatıp atabilir.
- Başparmak ve işaret parmağını bir kıskaç gibi kullanarak küçük objeleri tutabilir.
- İşaret parmağını bir şeyi dürtmek veya göstermek için kullanabilir.
- Sürekli artan hareketliliğiyle yakalama alanına giren her şeye uzanıp, keşfetmeye çalışır.
- Yürüme henüz yeterince gelişmediğinden ya elleri ve dizleri üstünde emekler ya da bir desteğe tutunarak yürür.
- Yatar konumdan oturur konuma geçebilir.
- Birkaç dakika tek başına, desteksiz ayakta durabilir.
- 18. aydan sonra güvenle adım atmaya başlayıp, durabilir.
- Yılın ikinci yarısından itibaren yürürken büyük oyuncaklar taşımaktan hoşlanır.
- Elinden tutularak merdivenlerden yukarı çıkıp aşağı inebilir.

2) Zihinsel ve Bilişsel Gelişim:
- Harekette görülen büyük gelişim bilişsel alanda da görülür. Anlama, kavrama, iletişim becerilerinde büyük ilerlemeler görülür.
- İlk kez tümüyle zekâlı davranışlar görülür.
- Söylediğinden fazlasını anlar.
- Eşyaların nerede olduğunu gösterebilir ya da bildiğini ima eder.
- Bedeninin bölümlerinin adlarını bilir.
- Basit soruları anlamaya başlar.
- Yeni araçlar keşfeder, kendi kendine yemek yeme denemelerine girişir.
- Çocuk bazı nesneleri ele alırken sahip olduğu davranışları, olduğu gibi tekrarlamaz, bu davranışları sıralar, değiştirir, deneyerek yeni yollar bulur.
- 18. ay itibariyle ilk düşünme belirtileri görülmeye başlar.
- Kaybolan nesneler artık çocuğun zihninde kalmaktadır. Yani artık çocuk, nesnenin sembolünü zihninde saklayabilmektedir.
- Ertelenmiş bir taklit bu evrede başarılabilmektedir.
- 18. aydan itibaren çocuk sadece deneme-yanılma yoluyla değil, ilişki bilinciyle, kendisini kontrol ederek hareket eder. İlişki bilinci, akla dayanan bir tahmini önceden kestirmeyi oluşturacak kadar gelişmiştir.
- Oyuncakları tanımak için artık ağzına götürmez

3) Sosyal ve Duygusal Gelişim:
- Ailenin diğer fertlerinin yaptıklarını taklit ederek davranış kalıplarını öğrenmekte ve günlük yaşamın farkına varmaya başlamaktadır.
- Otobüse, trene binme, aile arkadaş ziyaretleri gibi çeşitli deneyimleri yaşamaya ihtiyaç duyar.
- İlk 12 aylık dönem ve sonrasındaki eğitim biçimi, onunla kurulan duygusal iletişim, çocukta güven ya da güvensizlik duygularının oluşumuna neden olur. Bebekle annesi arasındaki ilişkiden doğan güven duygusu, insanın ileride kuracağı bireylerarası ilişkilerin temelini oluşturur.
- Hâlâ altını ıslatır; ama tuvalet ihtiyacını genel huzursuzluğuyla ve sesli anlatımlarla önceden haber vermeye başlar.
- Artık tek haz alma yolu nesneleri ağzına götürme değildir.
- Oyun sırasında ya da kızdığında, eskiye oranla daha seyrek olmakla birlikte, hâlâ oyuncakları yere atar.
- Basit, günlük etkinliklerden bazılarını kendince taklit eder. (Bebeğe yemek yedirme, kitap okuma gibi)
- Başta annesi olma üzere, tanıdık yetişkinlere duygusal açıdan hala epeyce bağımlıdır.
- Çocuk kimi zaman anneye vurarak , yasak olan şeyleri yaparak veya kurallara uymayı reddederek dikkat çekmeye çalışır.
- Diğer çocuklarla arasında daha az çatışma, daha çok işbirliği ve anlaşma görülmektedir.

4) Duyusal ve Algısal Gelişim:
- Gözden kaybolan oyuncakları ararken doğru yöne bakar.
- Dışarı çıkarıldığında, insanların, hayvanların, otomobillerin hareketlerini daha uzun süreli bir dikkatle izler.
- Resimlere ilgi göstermeye başlar.
- Kendi ismini bilir ve seslenildiğinde hemen döner.
- 18. aydan itibaren basit, kolay anlaşılır resimli kitaplardan hoşlanır, çoğu belirgin, göze çarpıcı renkteki çizimleri ayırt edip parmağıyla gösterir.
- Dışarıda, uzakta yer alan ilginç bulduğu nesneleri parmağıyla gösterir.
- Doğrudan doğruya kendisiyle konuşularak iletişim kurulmasına ilgi gösterir.
- Tanıdığı nesnelerin ismi söylendiğinde, doğru nesneyi yetişkine uzatır.
- Basit emirlere uyar, söz dinler.

5) Dil Gelişimi:
- Seslerin sayı ve çeşitlerinde gelişme görülür.
- Zaman zaman anlamsız, kendine özgü sesler çıkarır. Bu seslerle sizinle sohbet eder, bazı sözcüklerinizi anlar ve bir-iki tanesini kullanabilir.
- İlk anlamlı sözcüklerini bu dönem içinde söyler. Anlamlı sözcük tutarlı biçimde, belirli bir anlam içeren ve doğru yerde kullanılan sözcüklerdir.
- Bu dönemde tek sözcük bir cümle anlamını taşıyabilir. Çocuk isteğini ya da söyleyeceğini tek bir sözcük ile anlatır.
- Bu dönemde çocuk bazı nesneler için sembolik kelimeler kullanabilir. (araba için düüüüt, gezmek yerine atta gibi)
- Çocuk basit talimatları anlayıp yerine getirebilir.
- Konuştuklarına göre anladıkları daha fazladır.
- Bu dönemde çocuk ayda 1-2 sözcük öğrenir.
- Çocuk ayrım yapamayabilir. Örneğin babasına "baba" diye hitap etmeyi öğrendikten sonra bütün erkeklere "baba" diyebilir.
- 18. aydan itibaren sözcük kombinasyonları yapabilir. "Benim" gibi zamirleri ve "olmaz" gibi olumsuzlukları kullanabilmektedir.
- Konuşma ritmini ve konuşurken sırasını beklemeyi öğrenmiştir.
- Henüz tam gelişmemiş konuşma kasları sebebiyle bazı harf yanlışlıkları yapabilir.
- Çocuk 15 aylıkken sözcük dağarcığı genellikle 10 sözcük, 18 aylıkken 30 ve daha fazla sözcük ve 20 aylıkken 50 ve daha fazla sözcüktür.

KAYNAKÇA:

1) YAVUZER, Haluk. (2000). Bedensel, Zihinsel ve Sosyal Gelişimiyle Çocuğunuzun İlk 6 Yılı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 12. Baskı
2) OKTAY, Ayla. (1999). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem. İstanbul: Epsilon Yayıncılık, 1. Baskı
3) SASAOĞLU, K. Filiz. (1998). Anne ve Çocuk Sağlığı. İstanbul: Esin Yayınevi, 2. Baskı
4) ÖZER, Dilara Sevimay- ÖZER, Kâmil. (1998). Çocuklarda Motor Gelişim.