|
|
 |
|
AY AY BEBEK GELİŞİMİ |
|
|
11.AY BEBEK GELİŞİMİ
Bebeğiniz artık rahatlıkla ayakta durabilir ve bunu yaparken
her türlü yardımı reddeder. Ayrıca, ayakta iken yavaş yavaş
eğilip, düşmeden oturma pozisyonuna
geçebilir. Bunu yaparken arada durur ve eğilip iki
bacağının arasından bakar. Etrafını farklı açılardan görmek
onu heyecanlandırır.
Bebekler ortalama olarak 11 aylıkken, sehpa kenarına
tutunarak yürüyebilirler. Ancak bu her bebekte değişen bir
durumdur ve sizin bebeğiniz de bunu daha erken ya da daha
geç becerebilir. Sehpa kenarında çok rahat yürümeye
başladıktan sonra yavaş yavaş ellerini bırakacaktır veya
tutunmayı aniden unutacaktır. Tek ayağının üzerinde ve
parmak ucunda yürümeyi deneyecektir. Tüm desteğini tek eline
vererek eğilip yerden bir oyuncak almaya çalışabilir.
Bebeğiniz ayağa kalkıp, tutunarak da olsa yürümeye
başladığında ayakkabı giymeye hazır demektir. Ancak ayak
kaslarının güçlenmesi için ev içinde mümkün olduğunca
çorapla gezdirmeye devam edin. Bebek çok iyi yürümeye
başlayana dek ayakkabılar yumuşak ve elastik olmalıdır.
Birçok anne, bebeğinin kalın ve sert tabanlı ayakkabı
giymesi gerektiğini düşünür, ancak bu yanlış bir kanıdır.
Sert ayakkabılar ayağının burkulmasına neden olabilir.
Merdivenler hemen hemen tüm çocukların ilgisini çeker. Çoğu
bebek yukarı çok rahat çıkar ve merdiven başına vardığında
nasıl ineceğini bilemediğinden korkarak ağlamaya başlar. En
az bir sonraki aya kadar merdiven inmeyi beceremeyecektir.
Bebeğiniz merdiven çıkmayı öğrendiğinde sürekli olarak
gözetiminiz altında olmalıdır.
Bebeğiniz, tüm bunları denerken birçok kez düşecektir. Eğer
bu düşmelere çok büyük tepkiler göstermezseniz, bebeğiniz de
-çok canı acımadığı sürece- tepki vermez. Eğer bir düşme
sonrasında bebeğiniz ağlayacak gibiyse ona sarılın ve sanki
çok komik bir hareket yapmış gibi gülün, onu da güldürmeye
çalışın. Sadece sizi güldürmek için tekrar düşmeye
çalışmayacağından emin olmalısınız.
Bebeğinizin uyku düzeni de bu ay değişebilir. Uykuları gün
içinde kısalıp, geceleri uzayabilir. Ya da gün içinde iki
uykuyu birleştirip bir kez, ancak uzun süreli uykuya
yatabilir. Bu gibi durumlarda bebek tüm öğleden sonra
uykusuz kalacağından akşam yemeğine doğru huysuzlaşabilir.
Bu yüzden belki de en iyi yol, öğle yemeğini erken verip,
hemen yemek sonrasında uyumasını sağlamak, yani tek uykuyu
mümkün olduğunca geçe almaktır.
Bebek geceleri uykuya dalmakta zorlanıyorsa, banyosunu gece
yaptırmayı deneyin. Ilık bir banyo, onun tüm gece boyunca
uyumasına yardımcı olacaktır. Eğer henüz başlamadıysanız,
her gün yıkamaya başlamak için iyi bir dönemdesiniz; çünkü
bebek hem gün içinde yerlerde dolaşmaktan, hem de kendi
kendine yemek yemeye çalışmaktan kirlenir.
Onbirinci ayda bebek fiziksel gelişiminin yanı sıra diğer
birçok alanda da gelişim gösterir. Örneğin, mutfaktan gelen
ses ve kokulardan, akşam yemeğinin hazırlanmakta olduğunu
anlar. Bunu önceden anlayarak, fazla "sabır" gösteremese de,
herhangi bir şey için bekleyebilmeyi öğrenir.
Bazı zamanlar bebeğinizin ona söylediğiniz şeyleri
duymadığını düşünmek sizi endişelendirebilir. Aslında
bebeğiniz, böyle zamanlarda yaptığı işle o kadar meşguldur
ki size cevap vermek istemez. Ancak duyma ile ilgili
endişeleriniz büyüyorsa çocuk doktorunuza danışmalısınız.
Birinci senesinde çok az bebek kelime söyleyebilir ve
bilinenin aksine konuşma bir zeka belirtisi değildir. Birçok
bebek pasif kelime hazinesine sahiptir; yani söyleyemese
bile yaklaşık on nesnenin anlamını bilir ve -istediğinde-
basit talimatlara uyabilir. Şimdiye kadar yapmadıysanız,
talimatlarınıza "lütfen" ve "teşekkür ederim"i eklemek için
en uygun zamandır. Bebeğiniz konuşmaya başladığında, bu
kelimeler doğrudan konuşmasına yansıyacaktır.
Bebeğinizin konuşmasındaki kusurların bebeğinizin dil
gelişimini bozacağını düşünmeniz yersiz bir endişe
kaynağıdır. "Bebek tarzı konuşma" hemen her dilde mevcuttur
ve normal şartlarda dil gelişimini etkilemez.
Bebek artık çok düzgün olarak nesneleri kavrar ve
parmaklarını daha iyi kullanabilir. Başparmak ve işaret
parmağı ile nesneleri daha kolay tutar; örneğin bir muz
parçasını ustalıkla tabaktan alabilir.
Keşfetmeye yönelik davranışları onu oyuncak ve diğer
nesneleri sınıflandırmaya yönlendirir. Bebek sürekli olarak
şekil ve ebatları inceler; örneğin plastik bir kap ile cam
bardağın arasındaki farkı anlamaya çalışır. Küçük bir kabın
büyüğün içine gireceğini, ama tam tersinin olamayacağını
bilir.
Bebeğinize kitap okumak ve resimler göstermek bebeğin
etrafındaki nesneleri daha iyi tanımasını sağlar. Ancak ona
bu dönemde harf veya kelime öğretmeye çalışmayın. Bunun
yerine kitaba bakmayı sevimli bir oyun haline dönüştürün.
Bu dönemde bebek "oyuncak nerede?" oyununu oynamaya bayılır.
Saklanan oyuncağı daha ustalıkla arayabilir. Eğer oyuncak
daha önce saklanan yerde değilse bile mutlaka başka bir
yerde gizlenmiş olduğunu bilir. Aramaya devam eder ve sizin
de ufak tefek yardımınızla bu büyük sır çözülür!
Anne ve babanın bebekle ilişkileri farklıdır, ancak her
ikisi de çok değerlidir. Farklı görünüşler, farklı fikirler
ve farklı iletişim bebeğin insanları ve çevresini daha rahat
anlamasını sağlar. Eğer bebeğinizi tek başına
büyütüyorsanız, karşı cinsten insanlarla iletişim kurmasına
olanak tanımalısınız. Eğer bu insanlar ara sıra da olsa,
bebeğinizle bire bir iletişim kurarlarsa, bu size de biraz
dinlenme imkanı verir.
Bebeğiniz hala daha sizin desteğinize ihtiyaç duyar. Size
her sarıldığında veya ilgi beklediğinde karşılık
göreceğinden emin olmalıdır.
Onu şımarttığınızı söyleyen yakınlarınıza kulak
asmamalısınız.
SOSYAL FİZİKSEL ZİHİNSEL
• Saklanma-bulma veya top atma gibi oyunlardan çok hoşlanır.
• Her zaman katılımcı olmayabilir.
• Sürekli onaylanmayı bekler.
• Destekle ayakta dururken öne doğru eğilebilir.
• Ayakta dururken düşmeden oturabilir.
• Parmak ucunda durabilir.
• Çömelir ve eğilir.
• Kutu kapağını kaldırır.
• Kitap sayfalarını, birer birer olmasa bile çevirebilir.
• Nesneleri bilinçli olarak yerlerine koyabilir.
• Ufak nesneleri tutup kaldırabilir.
• Kaşığı ağzına götürebilir.
• Ayakkabı ve çorabını çıkartabilir.
• Amacına ulaşabilmek için araçlar kullanmayı dener; örneğin
ufak bir iskemleyi
yürüteç gibi kullanmayı deneyebilir.
• Bazı nesnelerin sembolü olan kelimeleri hatırlar ("uçak"
dendiğinde gökyüzünü işaret edebilir).
• Söyledikleri hala anlaşılamaz; ancak birkaç anlamlı ses
çıkarabilir.
• Ritmik sesleri ve yüz ifadelerini çok rahat taklit eder.
|
