|
|
 |
|
AY AY BEBEK GELİŞİMİ |
|
|
10.AY BEBEK GELİŞİMİ
Bebeğiniz için çevresindeki dünya sadece oyunlardan
ibarettir ve istediği her oyunu oynayabileceğine inanır. Bir
çok bebek bakım kitabı evde yeterince önlem alındığı
takdirde hiç endişelenmeden bebeğinizin çevresini tanımasına
olanak vermenizi önerir.
Her ebeveyn bunu hayata geçirmenin söylendiği kadar kolay
olmadığını bilir. Eşyaları ortadan kaldırıp, kapıları
kilitleyip, pencerelere demir, prizlere kapak taktırsanız
da, sonuçta sizin de evde bazı ihtiyaçlarınız olacağı için,
evi ancak bir noktaya kadar güvenli hale getirebilirsiniz.
Bu yüzden de bebek evde bazı bölgelere girme izni olmadığını
bilmelidir.
Masa örtüsü kullanıyorsanız üzerinde tabak-çanak
bulundurmamaya gayret edin. Banyo ve mutfak kapılarını
kapalı tutun.
Klozet kadar eğlenceli başka oyuncak yoktur: hışırtılı
sesler çıkartır ve içine kolaylıkla eşyalar atılabilir!
Bebeğiniz artık “hayır” dan anlıyordur ve hatta bunu tekrar
edip kafasını sallayabiliyordur. Ancak bu onu engellemez.
Sürekli “hayır” deseniz bile o hiç yorulmadan bir yasak
yerden diğerine geçmekten vazgeçmeyecektir. (Bebeğin başını
sallayıp isteklerinize “evet” demesi için daha birkaç ayınız
var).
Sabırlı ve sakin olmak size zor görünse de, bebeğin kendi
kendini kontrol etmeyi öğrenmesinin başka yolu yoktur. Bebek
için potansiyel tehlike olarak gözüken herhangi bir nesne
veya durum çok sakin olarak değerlendirilmelidir. Onun bazı
durumların tartışılmayacağını kabul etmesi gerekmektedir.
Bebeğinizin kendi kendine oturmak gibi bazı temel aşamaları
becermiş olması gerekmektedir; ancak unutmayın ki her 10
aylık bebeğin motor gelişimi farklı olur. Oturma ve buna
bağlı olan her hareketi bebeğiniz artık çok rahat
gerçekleştirebilmelidir. Dönebilir, eğilebilir, pozisyonunu
değiştirebilir ve otururken karnının üzerine yatıp tekrar
doğrulur.
Hemen hemen tüm bebekler bu dönemde emekler, bazıları ise
–biraz destekle- ayakta kendi başına durabilir. Bazıları
mobilyaların etrafında dolaşır, çok azı bir kaç adım atar,
yine çok azı yürümeye başlar.
Emeklemeyi veya yürümeyi, “zamanında” gerçekleştirmeyen
bebeklerin anne-babaları, onların etrafa karşı meraksız
olmalarından yakınır. Daha önce belirttiğimiz gibi, o sırada
bebek konuşma veya oyuncakları detaylı inceleme gibi
bambaşka bir alanda kendini geliştiriyor olabilir. Gerçekte
endişelenecek hiçbir durum yoktur. Her ne kadar bu bebekler
motor becerilerini biraz erteleseler de sonradan çok hızlı
gelişme gösterip arayı kapatabilirler. Sanki sonrası için
enerji depoladığını düşünebilirsiniz. Bazısı karyolasının
kenarlarına tutunup ayakta durmaya çalışır. Bazen, gecenin
bir yarısı, odasından sesler gelir, gidip baktığınızda onu
tamamen uyanık, karyolasının kenarında ayağa kalkma
egzersizi yaparken bulabilirsiniz.
Çok hareketli bir bebek gün içinde bir saat ve gece 11 saat
uyuyabilir. Bu size yeterli görünmeyebilir, ancak bu
bebekler de en az çok uyuyanlar kadar enerjik olabilirler.
Bebeğiniz, artık tamamen uyanıkken uykuya dalma zorlukları
yaşayabilir. Eğer böyleyse rahatlamak için size ihtiyaç
duyar. Tam uyumadan önce, onu kucağınıza yatırıp masal
okuyabilir veya ninni söyleyebilirsiniz. Önemli olan uyku
haline geçerken onu yatağına koymanızdır. Bebeğin dil
gelişimi için en iyi yollardan birisi bu zamanda ona kitap
okumaktır, özellikle de masal kitapları.. Her ne kadar onun
en sevdiği iş, kitapları raflardan çıkarıp yere atmak olsa
da, aslında kitabı okumak da ona ilginç gelecektir.
Kitaplardaki resimlere bakmaya ve -anlattığınızın yarısını
anlamasa da- ona okumanıza bayılır. Eğer sayfaları kendi
çevirmekten ve bazı sayfaları daha uzun süre incelemekten
hoşlanıyorsa bunu yapmasına izin vermelisiniz. Bu dönemde
bir oturuşta kitabı bitirmek neredeyse imkansızdır.
Bebeğinizin çıkardığı sesler- siz anlayamasanız bile-
konuşma tonlarıdır. Bu yaştaki bebek, ”baş-baş”, “bay-bay”
gibi basit kelimeler söyleyebilir ve anladığı kelimeler de
oldukça fazladır. “Göster” dediğiniz zaman bir çok nesneyi
eliyle gösterebilir. Artık “saklanma” oyununu kendine göre
yorumlamaktadır ve “neredesin?” dendiğinde kendi stiliyle
yüzünü kapatır. Yüzünü eliyle veya battaniyesiyle kapatarak
size o oyunu oynamak istediğini belli eder. Eğer bu soru
gelmezse onu aramanız için size seslenir.
Bazen hemen kendini gösterir, bazen ise saklanması birkaç
saniye sürer. “Hah,işte burdasın” diye bağırdığınızda çok
hoşuna gider ve bu oyundan hiç sıkılmaz (ancak doğal olarak
siz sıkılırsınız). Onun mantığına göre o sizi göremiyorsa
siz de onu göremezsiniz!
Bebeğinizin özellikle kendi ilgi duyduğu alanlarda daha çok
şey öğrenebilmek için yeni talimatlara açık ve hevesli
olduğunu fark edeceksiniz- örneğin kendi kendine kaşık
tutmak gibi. Ancak aynı hevesi bez değiştirmek gibi ortak
gerçekleştirmeniz gereken başka alanlarda
göremeyebilirsiniz. Bir dakika için bile olsa hoşlanmadığı
bir işi yapmak onu sinirlendirecektir ve bunu size bağırarak
gösterecektir.
Bebeğin araştırma dürtüsü onu sürekli yasak bölgelere
gitmeye itecektir, bunun için kendisine kızıldığında mutsuz
olacaktır. Ancak unutmayın ki yasakladığınız bölge sürekli
yasak olarak kalmalıdır, yasağı kaldırdığınız zaman her
yasağın kalkabileceğini düşünür.
SOSYAL FİZİKSEL ZİHİNSEL
• Suyla oynamaktan hoşlanır.
• Kendisi hakkında bilinci gelişir ve sosyal onay bekler.
• Kendisi ile oynanmasını bekler.
• Üzüntü, sevinç, kızgınlık gibi hislerini belli eder.
• Değişik mekanlardan korkar.
• Yüz mimiklerini ve jestleri taklit eder.
• Değişik saklanma oyunlarına bayılır.
• Kendi kendine ayağa kalkabilir.
• İki elinden tutularak yürüyebilir.
• Sandalyeye çıkıp inebilir.
• Ayakta dururken kendi kendine oturabilir.
• Gece yarısı ayakta durmaya çalışmanın neden olabileceği
türden uyku problemleri yaşar.
• Sallanarak veya mırıldanarak müziğe eşlik eder.
• Tek eli ile iki küçük nesneyi tutabilir.
• İsteyerek nesneyi bırakabilir ancak bunu çekinerek yapar.
• Bir eli ve vücudun tek bir tarafını tercih etmeye başlar.
• Gittikçe daha belirgin bir şekilde yakınlarını taklit
eder.
• Bazı kelimelere ve talimatlara uyar.
• İçindekileri görmek için çekmeceleri açar.
• Nesneleri beraber yerleştirmeye çalışır.
|
